แผนที่ความคิด

แผนที่ความคิด

วันนี้ใคร่จะแนะนำหลักสูตรการสัมมนาสักเรื่องหนึ่งครับ มีชื่อหลักสูตรว่า Mind Map หรือที่หลายๆท่านเรียกขานกันในภาษาไทยได้อย่างเหมาะเจาะลงตัวว่า แผนที่ความคิด

Mind Map เป็นหลักสูตรสั้นๆระยะเวลา 1 วันหรือประมาณ 6 ชั่วโมงจบครับ เหมาะสำหรับทุกคนและทุกองค์กรที่ประสงค์จะพัฒนาระบบการคิดเพื่อประสิทธิภาพในการทำงานของตนเองหรือบุคลากร

ผมเองก็เคยมีโอกาสเข้าฟังการบรรยายเรื่อง Mind Map นี้มาแล้วครั้งหนึ่งเมื่อไม่กี่เดือนก่อน ที่เข้าไปเรียนก็เพราะความอยากรู้อยากเห็นว่า Mind Map คืออะไร? อีกทั้งยังสงสัยว่าความคิดหรือสมองของคนเรานั้น สามารถออกแบบวางแผนให้เป็นแผนที่ทางความคิดได้จริงหรือไม่ประการใด?

ปรากฎว่าโชคไม่เข้าข้างครับ นั่งฟังอยู่ได้เพียงครึ่งวัน เป็นอันมีธุระด่วนต้องจรลีออกจากห้องเรียนไปก่อนอย่างน่าเสียดาย

แต่อย่างไรก็ตาม ไม่กี่ชั่วโมงที่นั่งฟังอยู่ท้ายห้องตามประสาคนขยันน้อยถึงปานกลางก็พบว่า

หลักสูตร Mind Map นี้ ให้อะไรกับคนที่ศึกษาเรียนรู้ได้ไม่น้อยครับ แล้วก็ไม่ใช่เป็นแค่เพียงการเรียนการสอนเพื่อให้คนที่เรียนเข้าใจความหมายของศัพท์แสงการจัดระบบความคิดกันอย่างลอยๆแล้วจบกันไป

แต่เป็นการสอนให้เข้าใจในหลักการและวิธีการได้อย่างเป็นระบบ รวมทั้งสามารถนำกลับเอาไปแกะกล่องความคิด หยิบจับมาใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในแง่ของชีวิตส่วนตัวและการทำงาน ซึ่งจะมากจะน้อยนั้น ก็คงต้องขึ้นอยู่กับความใส่ใจที่จะฝึกฝนและนำไปต่อยอดประยุกต์ใช้กันเองของแต่ละคน

Mind Map หรือแผนที่ความคิดนั้นแม้จะเพิ่งเป็นที่รู้จักกันในวงกว้างเมื่อไม่นานมานี้ แต่แท้ที่จริงแล้วกลับเป็นเรื่องมีการคิดค้นกันขึ้นมาตั้งแต่ทศวรรษที่ 70 โน่นแล้วครับ ต้นตำรับก็คือ Mr. Tony Buzan นักจิตวิทยาชาวอังกฤษผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและเทคนิคการเรียนรู้ที่ปราดเปรื่องที่สุดคนหนึ่งของโลก ซึ่งในแวดวงวิชาการและผู้ที่สนใจศาสตร์เกี่ยวกับเรื่องความคิด การจัดการทั่วโลกต่างรู้จักกันดี (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลานี้)

จุดเริ่มต้นของ Mind Map เกิดมาจากการทดลองทางจิตวิทยาเรื่องหนึ่งของคุณ Buzan เมื่อราวทศวรรษที่ 70

การทดลองดังกล่าวเป็นการทดลองเกี่ยวกับรูปแบบของการจดจำของมนุษย์ในการจดบันทึกเรื่องราวผ่านวิธีการ 3 รูปแบบคือ การจดบันทึกทั้งหมด การจดโดยย่อ และการจดเฉพาะหัวข้อหรือประเด็นสำคัญ

การทดสอบพบว่าผู้ที่เลือกวิธีการบันทึกความทรงจำด้วยวิธีการจดเฉพาะหัวข้อหรือประเด็นสำคัญจะสามารถจดจำเรื่องราวต่างๆได้มากที่สุด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพของสมองหรือความคิดในการจดจำและสรุปเรื่องราวในลักษณะที่เป็นความคิดรวบยอดหรือ Concept นั่นเอง

ที่สำคัญก็คือเป็นการปูแนวทางที่นำไปสู่ความคิดที่ว่า หากคนเราสามารถจัดแผนที่ระบบความคิดได้ และจัดการดีๆ ก็จะส่งผลต่อประสิทธิภาพในการจดจำ การทำความเข้าใจ การต่อยอดความคิด ตลอดจนการประยุกต์ใช้กับงานในรูปแบบต่างๆ ได้เป็นอย่างดี

ความคิดเรื่อง Mind Map ได้รับการพัฒนาในแง่วิชาการต่อเนื่องมาเป็นลำดับครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำมาเชื่อมโยงใช้ประโยชน์ในกระบวนการทำงานเชิงธุรกิจ และเมื่อสภาพแวดล้อมเศรษฐกิจและสังคมเปลี่ยนไปในลักษณะที่มุ่งพัฒนาคนในด้านความคิดเช่นในปัจจุบัน ก็ยิ่งส่งให้ Mind Map กลายเป็นเรื่องที่ผู้คนทั่วโลกให้ความสนใจมากขึ้น ในฐานะแนวคิดที่เป็นวิทยาศาสตร์ซึ่งตอบโจทย์ในสิ่งที่ผู้คนและองค์กรยุคใหม่มุ่งหมายพัฒนา

Mind Map นั้น โดยหลักการก็คือการสร้างแผนที่ความคิดที่ขยายจากจุดศูนย์กลางหรือความคิดรวบยอด เชื่อมโยงไปสู่ความสัมพันธ์ต่างๆของความคิดต่อไปอย่างเป็นขั้นเป็นตอน โดยผ่านวิธีการพื้นฐานอย่างๆ การใช้ Key Word จากการจดบันทึก การใช้ภาพ และสี เป็นเครื่องมือ

ประเด็นก็คือด้วยหลักการและวิธีการดังกล่าวจะช่วยให้เจ้าของความคิด สามารถเรียงร้อยเรื่องราวและความสัมพันธ์ต่างๆที่สลับซับซ้อนให้ก่อรูปขึ้นอย่างเป็นระบบ ง่ายต่อการจดจำ เรียกใช้ และทำความเข้าใจนั่นเอง

แม้กระบวนการแผนที่ความคิดดังที่กล่าวมาอาจจะดูสลับซับซ้อนและๆไม่ง่ายต่อการจินตนาการเท่าไหร่นัก แต่เมื่อรับฟังการถ่ายถอดจากผู้สอนและทำความเข้าใจกับหลักการและเครื่องมือต่างๆที่เกี่ยวข้องแล้ว แผนที่ความคิดก็จะสามารถก่อรูปขึ้นได้ จะเปรียบก็คงจะคล้ายกับสถาปนิคหลับตาก็สามารถนึกภาพโครงสร้างและพิมพ์เขียวของตึกสูงระฟ้าที่ตนออกแบบไว้ได้ ฉันใดก็ฉันนั้น

แต่ที่จะได้รับนอกเหนือไปจากนี้ก็คือการนำ Concept การสร้างแผนความคิดกล่าวคือการนำไปใช้ประโยชน์ในการสร้างแผนความคิดต่อการทำงานโดยรวม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการเขียน การจดจำ ทำความเข้าใจการวางแผนงาน หรือการจัดทำโครงการต่างๆ

รายละเอียดคงต้องไปรับฟังคำแนะนำจากผู้สอนกันเองครับ เพราะในวันพฤหัสบดีที่ 20 มีนาคม 2551 นี้จะมีหลักสูตรเรื่องนี้จัดขึ้นอีกครั้งที่โรงแรมสวิสโฮเทล เลอร์คองคอร์ด แถวๆถนนรัชดาฯ บรรยายโดยตัวจริงเสียงจริง อ.อาจารย์ขวัญฤดี ผลอนันต์ ผู้ฝึกสอน Mind Map ซึ่งได้รับอนุญาติและได้รับสิทธิในการใช้เครื่องหมาย Mind Map คนแรกในประเทศไทย (Buzan Licensed Instructor – BLI) ครับ

สอบถามรายละเอียดได้ที่ โทร.0-2831-7300 กด1 ครับ และถ้ามีโอกาสเข้าฟังแล้ว ยังไงก็อยู่ในครบทั้งวันนะครับ.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *