เวอร์จินเบิร์ธ !! มังกรโคโมโดสาวฟักไข่ไม่ใช้ตัวผู้

เวอร์จินเบิร์ธ !! มังกรโคโมโดสาวฟักไข่ไม่ใช้ตัวผู้

โดย ผู้จัดการออนไลน์

ไข่ที่ฟลอราคลอดออกมาตั้งแต่กลางปี และขณะนี้กำลังอยู่ในช่วงกก เพื่อให้ออกมาเป็นตัวน้อยในอีกไม่กี่วันข้างหน้า ซึ่งการออกไข่ครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากการผสมพันธุ์กับเพศผู้แต่อย่างใด

เนเจอร์/บีบีซีนิวส์/เอพี – วิวัฒนาการสุดประหลาด 2 มังกรโคโมโดสาวบนเกาะอังกฤษมอบ “เวอร์จิน เบิร์ธ” เป็นของขวัญคริสต์มาส ด้วยการให้กำเนิดลูกมังกรน้อยทั้งที่ยังไม่ได้ผสมกับเพศผู้ตัวใดๆ แม้การขยายพันธุ์แบบนี้จะเกิดในสัตว์อื่นยามคับขันขาดตัวผู้ แต่ยังไม่เคยพบมาก่อนในสัตว์ชนิดนี้

สวนสัตว์ 2 แห่งในอังกฤษอาจจะได้ฉลองคริสต์มาสปีนี้ด้วย “เวอร์จินเบิร์ธ” (Virgin Birth) เมื่อ “ฟลอรา” (Flora) มังกรโคโมโด (Komodo dragon) ในสวนสัตว์เชสเตอร์ (Chester Zoo) ตั้งตารอการฟักของลูกน้อย 8 ตัว ขณะที่ “ซังไก” (Sungai) แม่โคโมโดสาวอีกตัวหนึ่งในสวนสัตว์ลอนดอน (London Zoo) ได้ฟักลูกน้อยออกมาแล้ว 4 ตัว

ฟลอรา มังกรโคโมโดวัย 8 ปีกำลังกินปลาอยู่ในอาณาเขตของเธอที่สวนสัตว์เชสเตอร์ ซึ่งเจ้าหน้าที่ยังไม่เคยพาตัวผู้มาพบปะ แต่ฟลอราก็จัดการขยายพันธุ์ด้วยตัวเอง

ลูกมังกรโคโมโดของซังไกที่ฟักออกมาเป็นตัวก่อนหน้านี้ โดยไม่ได้ผสมพันธุ์กับเพศผู้ มีทั้งหมด 4 ตัวล้วนแข็งแรงสมบูรณ์ ไม่มีลักษณะผิดปกติแต่อย่างใด

ที่น่าสนใจอย่างยิ่งคือ มังกรโคโมโดสาวทั้งคู่ให้กำเนิดลูกตามแนวคิดเดียวกันกับ “เวอร์จินเบิร์ธ” นั่นคือการให้กำเนิดลูกโดยไม่มีการผสมพันธุ์กับเพศผู้มาเกี่ยวข้อง

เควิน บูเลย์ (Kevin Buley) ผู้ดูแสสวนสัตว์เชสเตอร์ ซึ่งร่วมเขียนรายงานพฤติกรรมการขยายพันธุ์ที่ไม่เคยพบมาก่อนของสัตว์ชนิดนี้ลงในวารสารเนเจอร์ (Nature) เปิดเผยว่า ฟลอราได้วางไข่มาตั้งแต่เดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา และขณะนี้กำลังเฝ้ากกไข่ เชื่อว่าไข่ทั้ง 8 จะฟักเป็นตัวในช่วงคริสต์มาสที่จะถึงนี้ ซึ่งทางสวนสัตว์ตื่นเต้นกับสมาชิกใหม่ที่กำลังจะออกมาดูโลกในลักษณะพิเศษและช่วงเวลาที่แสนพิเศษ

ทว่า “การเกิดโดยไม่ผสมพันธุ์” (Parthenogenesis) ไม่ต้องอาศัยตัวผู้มาทำการปฏิสนธินั้นเกิดขึ้นได้ยากยิ่งในสัตว์จำพวกมีกระดูกสันหลัง ซึ่งมีสัตว์ประมาณ 70 สายพันธุ์ที่มีความสามารถดังกล่าว ส่วนใหญ่เป็นสัตว์เลื้อยคลานจำพวกจิ้งจกและงู แต่ยังไม่เคยมีรายงานพฤติกรรมการเกิดโดยไม่ผสมพันธุ์ในมังกรโคโมโดมาก่อน

แต่ตอนนี้มังกรโคโมโดเพศเมีย 2 ใน 3 ตัวบนเกาะอังกฤษกลับให้กำเนิดโดยการไม่ผสมพันธุ์

เจ้าหน้าที่สวนสัตว์แสดงความประหลาดใจเป็นอย่างยิ่ง เพราะมังกรเพศเมียทั้ง 2 ต่างไม่เคยเข้าใกล้เพศผู้ในช่วงเวลาที่จะเริ่มหรือทำให้เกิดการตั้งท้องได้ เพื่อยืนยันความเป็นพ่อของลูกมังกร ทางสวนสัตว์ได้ให้ ฟิลลิป วัตส์ (Phillip Watts) นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยแห่งเมืองลิเวอร์พูล (University of Liverpool) มาตรวจสอบลายพิมพ์ทางพันธุกรรม โดยใช้ไข่ 3 จาก 11 ฟองที่ตายไปเมื่อต้นปีของฟลอรา

ผลการตรวจลายพิมพ์ดีเอ็นเอปรากฏว่าเหล่ามังกรโคโมโดน้อยที่เพิ่งกำเนิดเหล่านั้นไม่ได้ถอดแบบทางพันธุกรรมเหมือนแม่มาทั้งหมด แต่ลูกน้อยที่ไม่ได้เกิดจากการผสมกลับมียีนเหมือนกับแม่มากกว่าครึ่ง และแสดงให้เห็นว่าใช้โครโมโซม 2 เท่าจากของแม่เพียง 1 ชุด ที่สำคัญไม่มีร่องรอยทางพันธุกรรมของมังกรโคโดโมตัวอื่นๆ มาเกี่ยวข้อง โดยวัตส์ได้นำทีมศึกษาและเป็นผู้นำเขียนรายงานลงตีพิมพ์

ในไข่ที่แม่มังกรคลอดออกมานั้นมีข้อมูลทางพันธุกรรมบรรจุอยู่ครึ่งหนึ่ง และจะถูกคัดลอกออกมาชุดหนึ่งติดไปกับเซลล์ขั้ว (polar body) หากผสมพันธุ์แบบปกติโพลาร์บอดี้จะฝ่อไปในภายหลังกระบวนการสร้างไข่ ปล่อยให้สเปิร์มที่ได้จากเพศผู้เติมเต็มชุดโคโมโซมตามที่ตัวอ่อนต้องการ แต่ในกระบวนการเกิดโดยไม่ผสมพันธุ์นั้นโพลาร์บอดี้จะถูกดูดซึมเข้าไปในไข่

ทั้งนี้ มังกรโคโมโดทั่วไป ตัวเมียจะมีโครโมโซมเพศที่ต่างกัน 2 ชนิดคือ ZW ขณะที่มังกรเพศผู้จะมี ZZ ส่วน WW ยังไม่เคยปรากฏ ดังนั้นหากเพศเมียให้กำเนิดโดยมีการเพิ่มโครโมโซมไปเท่าตัวก็จะทำให้ได้แต่เพศผู้คือ ZZ

ริชาร์ด กิบสัน ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์เลี้อยคลานสมาคมสัตววิทยาแห่งลอนดอน (Zoological Society of London) ผู้ร่วมเขียนรายงานชิ้นนี้ตอบคำถามถึงเหตุที่มังกรโคโมโดให้กำเนิดลูกโดยไม่ผสมพันธุ์ นั่นก็เพราะเมื่อพวกเขาถูกกังขังหรือติดอยู่บนพื้นที่ที่ไม่สามารถพบตัวผู้มาร่วมผสมพันธุ์ได้ พวกมังกรสาวเหล่านี้ก็จะต้องขยายพันธุ์ด้วยตัวเอง

อย่างในกรณีของซังไกสามารถให้กำเนิดโดยไม่ผสมพันธุ์ได้หลังจากห่างหายการพบปะเพศผู้ไป 2-3 ปี แต่ก่อนหน้านี้เธอก็สามารถให้กำเนิดลูกด้วยการผสมพันธุ์แบบปกติได้ และทีมวิจัยก็เชื่อว่าซังไกน่าจะกลับไปผสมพันธุ์แบบปกติได้หากพบเพศผู้

อย่างไรก็ดี สัตว์สายพันธุ์อื่นๆ ก็ใช้วิธีการนี้ขยายพันธุ์ หากต้องอยู่ในภาวะโดดเดี่ยว อาทิ การให้กำเนิดโดยไม่ผสมพันธุ์ของแมลงปอสายพันธุ์หนึ่งบนเกาะอซอเรส (Azores) แมลงเหล่านี้ขยายพันธุ์อย่างมีความสุขโดยไม่ต้องพึ่งเพศผู้แม้แต่น้อย นอกจากนี้ยังมีในปลาหรือไก่งวง แต่ก็ยังไม่เคยเห็นในมังกรโคโดโมมาก่อน ซึ่งพฤติกรรมนี้ทำให้นักสัตววิทยาไม่แน่ใจว่าเป็นเรื่องปกติของมังกร หรือว่าเป็นการปรับตัวเฉพาะสถานการณ์ของแต่ละตัว

ทั้งนี้ สวนสัตว์ต่างๆ ที่เก็บมังกรโคโมโดไว้มักจะแยกตัวผู้ตัวเมียออกจากกัน และนำมาพบกันบางครั้งเพื่อให้ขยายพันธุ์ ซึ่งนักวิจัยชี้ว่าตรงจุดนี้อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ดังนั้นทางที่ดีผู้ดูแลสวนสัตว์ต่างๆ น่าจะให้มังกรโคโมโดเพศผู้และเพศเมียได้อยู่ร่วมกรงกัน เพื่อหลีกเลี่ยงการกำเนิดแบบไม่ผสมพันธุ์ของเพศเมีย แม้ว่าลูกที่เกิดมาจะยังไม่แสดงปัญหาทางกายภาพในขณะนี้

ปัจจุบันประชากรมังกรโคโมโดในป่ามีน้อยกว่า 4,000 ตัว โดยส่วนใหญ่พบในถิ่นกำเนิดดั้งเดิมคือหมู่เกาะประเทศอินโดนีเซีย ทั้งในเกาะโคโมโดอันเป็นแหล่งค้นพบ เกาะฟลอเรส และเกาะรินกา มังกรโคโดโมโดนับเป็นสัตว์เลื้อยคลานขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ตัวผู้โตเต็มวัยจะมีความยาวลำตัวถึง 3 เมตร น้ำหนักมากกว่า 90 กิโลกรัม

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *