เวลาในการทำงานต่างกัน เนื่องจากพันธุกรรม

เวลาในการทำงานต่างกัน เนื่องจากพันธุกรรม
มองมุมใหม่ : รศ.ดร.พสุ เดชะรินทร์ asu@acc.chula.ac.th กรุงเทพธุรกิจ วันที่ 03 พฤษภาคม พ.ศ. 2548
สัปดาห์ที่แล้ว ได้นำเสนอเกี่ยวกับเรื่องของนาฬิกาในตัวเรา (Biological Clock) ซึ่งเป็นสิ่งที่กำกับการทำงานของร่างกายเรา โดยที่เราไม่รู้ตัว และนาฬิกานี้ก็จะมีความใกล้เคียงกับเวลา 24 ชั่วโมงตามนาฬิกาปกติ ดังนั้นถ้าจะทำงานให้ดีและมีประสิทธิภาพแล้ว เราจะต้องวางแผนการทำงาน ให้สอดคล้องกับการเดินของนาฬิกาในร่างกายเรา
สัปดาห์นี้ก็ยังคงต่อเนื่อง แต่อยากจะนำเสนอข้อมูลในอีกมุมมองหนึ่ง ถ้าตามหลักที่ได้นำเสนอไปเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว คนเราแต่ละคนจะมีนาฬิกาที่จะบ่งบอกว่า ช่วงไหนเหมาะที่จะทำอะไรมากที่สุด ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้นจริง คนแต่ละคนก็ควรที่จะมีช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับกิจกรรมแต่ละอย่างเหมือนๆ กัน
แต่ในทางปฏิบัติกลับไม่ได้เป็นอย่างนั้น ผู้อ่านลองสังเกตดูว่า ทำไมเพื่อนร่วมงานบางคนถึงเป็นพวกชอบตื่นและมาทำงานแต่เช้า แต่พอค่ำหน่อยร่างกายเริ่มจะไม่ทำงาน จะต้องรีบนอนแต่หัวค่ำ แต่บางคนนั้น ถ้าบังคับให้ตื่นหรือเข้างานแต่เช้า ในช่วงเช้านั้นสมองของเขาจะไม่ทำงานเลย แต่พอสายๆ เย็นๆ หรือแม้กระทั่งค่ำ คนพวกหลังนั้นกลับกระฉับกระเฉง ตื่นตัว พร้อมที่จะทำงาน
ถ้าเอาแนวคิดเกี่ยวกับนาฬิกาในร่างกายเราเข้ามาจับแล้ว ก็จะไม่สามารถอธิบายปรากฏการณ์ที่แตกต่างระหว่างคนสองประเภทนี้ได้ เนื่องจากตามวงจรแล้ว พอเลยสามทุ่มอุณหภูมิในร่างกายเราจะเริ่มลดต่ำลง และเป็นช่วงที่เราจะต้องพักผ่อน หลังจากนั้นอุณหภูมิจะเริ่มสูงขึ้นในช่วงเช้า หัวใจจะเริ่มเต้นเร็วขึ้น และเริ่มกระฉับกระเฉงขึ้น ซึ่งตรงกันข้ามกับพฤติกรรมของพวกที่ตอนเช้าเฉื่อย พอตอนค่ำๆ ค่อยกระฉับกระเฉง
พวกหมอๆ ก็เลยไปทำวิจัยอีก แล้วเขาพบว่า ลักษณะหรือรอบการเดินของนาฬิกาแต่ละคนไม่เหมือนกัน โดยได้รับผลกระทบจากความแตกต่างกันตามพันธุกรรมของแต่ละคน มีหมอและนักวิจัยใน Stanford University และมหาวิทยาลัย Wisconsin ได้ร่วมกันทำวิจัยเพื่อหาสาเหตุว่า ทำไมคนแต่ละคนถึงมีเวลา “โปรด” ที่แตกต่างกันในการทำกิจกรรมต่างๆ
หมอและนักวิจัยเหล่านี้ได้แจกแบบสอบถามไปยังผู้เข้าร่วมโครงการกว่า 400 คน เพื่อดูว่าแต่ละคนชอบทำกิจกรรมลักษณะใด ในแต่ละช่วงเวลา และขณะเดียวกันก็ศึกษายีนตัวหนึ่งในทั้ง 400 กว่าคน โดยยีนตัวนี้ชื่อ Clock Gene (ชื่อแปลกมากครับ) และนำผลจากทั้งแบบสอบถามและการวิเคราะห์ยีนมาเปรียบเทียบกัน
ผลที่ได้น่าสนใจมากครับ โดยปกติแล้วเจ้า “ยีนนาฬิกา” ของแต่ละคนจะมีลักษณะที่เหมือนๆ กัน แต่ในบางคนที่ยีนนาฬิกา ไม่เหมือนมาตรฐานทั่วไปนั้น จะเป็นพวกที่ถนัดและชอบทำงานตอนเย็นค่ำ
ผลการวิจัยในครั้งนี้ ทำให้ได้ข้อสรุปว่า นาฬิกาในร่างกายของแต่ละคนนั้นอาจจะเดินไม่ตรงกัน นั้นคือถึงแม้จะมี 24 ชั่วโมงเหมือนกัน แต่ผลจากนาฬิกาต่ออวัยวะและร่างกายต่างๆ ของเรา ในแต่ละช่วงเวลาจะไม่เหมือนกัน ทำให้ในแต่ละช่วงเวลา คนแต่ละคนอาจจะมีความพร้อมสำหรับงานหรือกิจกรรมที่ไม่เหมือนกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่มียีนนาฬิกา (Clock Gene) ที่แตกต่างจากผู้อื่นนั้น นาฬิกาในร่างกายของเขาจะทำงานไม่เหมือนผู้อื่น ดังนั้นคงจะยากที่จะบอกให้คนบางคนเข้านอนเหมือนกับคนอื่น โดยที่นาฬิกาในร่างกายของเขาบอกว่าถึงเวลารื่นเริงสังสรรค์
ผลพวงจากงานวิจัยนี้ทำให้เกิดประเด็นที่น่าสนใจขึ้นอีกว่า ถ้าคนเราแต่ละคนสามารถที่จะรู้ถึงลักษณะทางพันธุกรรมของเรา โดยเฉพาะเจ้ายีนนาฬิกา เราก็สามารถที่จะปรับเวลาและพฤติกรรมในการทำกิจกรรมของเราให้เหมาะสม สอดคล้องกับนาฬิกาในร่างกายของเรา
ผู้ที่เป็นผู้บริหารเองก็จะต้องเข้าใจความแตกต่างจากพันธุกรรมดังกล่าว เนื่องจากเหตุผลทางพันธุกรรมอาจจะเป็นเหตุผลที่สำคัญที่ทำให้พนักงานบางคนขยันและชอบทำงานช่วงเช้า ในขณะที่พนักงานอีกคนหนึ่งนั้นจะทำงานได้ดีในช่วงเย็น อาจจะเป็นไปได้ที่ในอนาคต พนักงานแต่ละคนจะสามารถปรับตารางเวลาในการทำงานให้สอดคล้องกับพันธุกรรมของแต่ละคน และนาฬิกาที่อยู่ในร่างกายของเรา
ผลจากงานวิจัยชิ้นนี้ยังโยงไปถึงเรื่องของโรคนอนไม่หลับ ผมเชื่อว่า ผู้อ่านหลายท่านอาจจะมีปัญหาในการนอน ซึ่งสาเหตุนั้นอาจจะมาจากนาฬิกาในร่างกายเรา แทนที่จะมาจากสาเหตุอื่นไม่ได้ ผมรู้จักคนหลายคนที่มีปัญหาเรื่องการนอนไม่หลับจนต้องพึ่งยานอนหลับ ซึ่งสาเหตุอาจจะมาจากการทำงานของนาฬิกาในร่างกายของเราก็ได้
ถ้านาฬิกาเราบอกว่า ให้นอนตีหนึ่ง ก็คงไม่น่าแปลกใจหรอกว่าทำไมเราเข้านอนตั้งแต่สี่ทุ่มกว่าแล้วนอนไม่หลับเสียที แต่ผู้อ่านต้องอ่านแบบฟังหูไว้หู เนื่องจากที่ผมนำเสนอนั้นเป็นเพียงแค่ผลการวิจัยเบื้องต้นเท่านั้นเอง คิดว่าพวกหมอคงจะมีคำอธิบายที่ดีและชัดเจนกว่านี้
ผมคิดว่า เรื่องของพันธุกรรมและนาฬิกาในร่างกายเรา เป็นเรื่องที่เราควรจะรับทราบไว้ เพื่อที่จะได้เป็นข้อมูลสำหรับวิเคราะห์และตรวจสอบตัวเราเอง เพื่อที่จะได้ทำความเข้าใจต่อพฤติกรรมและรูปแบบในการทำงานของเรามากขึ้น ถ้าท่านเป็นประเภททำงานได้ดีในตอนเช้า (จากนาฬิกาในร่างกายเรา) เราก็จะต้องจัดสรรเวลาให้ดีที่จะให้ช่วงเช้าได้เป็นเวลาที่ทำงานที่มีคุณค่ามากที่สุด แต่ถ้ายีนนาฬิกาของท่านไม่เหมือนผู้อื่น และทำงานได้ดีช่วงค่ำๆ ท่านก็อาจจะต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการทำงาน
นอกจากเป็นข้อมูลที่จะใช้บริหารตนเองแล้ว ผู้ที่เป็นผู้บริหารก็อาจจะต้องเข้าใจในเรื่องนี้ด้วย เนื่องจากสุดท้ายแล้วเราจะพบถึงความแตกต่างของพฤติกรรมในการทำงานของลูกน้องแต่ละคน
________________________________________
ก่อนจบเนื้อหาในสัปดาห์นี้ ขออนุญาตประชาสัมพันธ์งานเขียนที่ผมได้รวบรวมจากกรุงเทพธุรกิจและที่อื่น นำมาเรียบเรียงเป็นหนังสือได้ออกมาเป็นเล่มที่ 3 แล้วชื่อ “คู่มือผู้บริหาร” ถ้าผู้อ่านสนใจก็ลองหาตามร้านหนังสือทั่วไปได้

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *