สำคัญที่ "ไอเดีย"

สำคัญที่ “ไอเดีย”

รศ.วิทวัส รุ่งเรืองผล
เมื่อเดือนก่อน ผมได้รับเชิญจากธนาคารกรุงไทยให้ไปบรรยายเรื่อง “การทำแผนธุรกิจ” ให้กับโรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค และโรงเรียนหินกองวิทยาคม จังหวัดสระบุรี ซึ่ง 2 โรงเรียนนี้อยู่ในโครงการกรุงไทยสานฝันโรงเรียนดีใกล้บ้าน ที่ทางธนาคารกรุงไทยสนับสนุนทางด้านการศึกษาอยู่
การบรรยายให้น้องๆ มัธยมปลายที่ส่วนใหญ่แทบไม่เคยทำธุรกิจมาก่อนให้เข้าใจและเริ่มต้นทำแผนธุรกิจได้ เป็นเรื่องไม่ง่ายเลย อย่าว่าแต่เด็กมัธยมเลยครับ ขนาดนักศึกษาด้านบริหารธุรกิจในระดับมหาวิทยาลัยหรือคนที่มีประสบการณ์ในการทำงานมาแล้วและสนใจจะเริ่มต้นทำธุรกิจของตัวเอง ก็ยังมีปัญหาไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นอย่างไรในการทำแผนธุรกิจ ผมขออนุญาตแนะนำอย่างง่ายครับว่า ให้เริ่มต้น “ไอเดียธุรกิจ”
ธุรกิจที่ดีมีโอกาสประสบความสำเร็จสูงไม่ได้มาจากการทำตามๆ กันมา เห็นใครทำแล้วรวยก็อยากทำตามบ้าง ใช้วิธีลอกๆ คู่แข่ง เห็นเขาทำอย่างไรก็ทำบ้าง ถ้าคิดแบบนี้เอาชนะเขายาก ต้องหันมาคิดใหม่โดยเริ่มจากไอเดียธุรกิจครับ
ไอเดียธุรกิจ เริ่มจากการตั้งคำถามว่า เราจะทำธุรกิจอะไร? โดยคิดต่อไปว่าธุรกิจที่เราจะทำนั้นเราจะขายใคร? แล้วจะทำอย่างไรให้ดีหรือแตกต่างจากธุรกิจหรือสินค้าที่มีอยู่ในตลาด? โดยความแตกต่างนั้นต้องสร้างคุณค่าหรือมีมูลค่าเพิ่มให้กับลูกค้า ไม่ใช่แค่แตกต่างในความคิดของคนทำเท่านั้น แต่ลูกค้าไม่เห็นมูลค่าเพิ่ม
อย่างในกลุ่มทำอาหาร ทำขนมขาย ถ้าเราลุกขึ้นมาทำเบเกอรี่ เครปญี่ปุ่น ซาลาเปา ส้มตำหรือขนมครก ขาย โดยทำเหมือนๆ กับคนอื่น แต่เรามาทีหลังคู่แข่ง สินค้าไม่แตกต่าง โอกาสที่ลูกค้าจะสนใจก็ยาก ผมเองเป็นกรรมการประกวดแผนธุรกิจมาหลายเวที ส่วนใหญ่แผนธุรกิจที่มาด้วยไอเดียโหลๆ ทำทองม้วน วุ้นกะทิ ปลูกถั่วงอกขาย ส่วนใหญ่แทบไม่มีโอกาสผ่านเข้ารอบลึกๆ
ตัวอย่างไอเดียธุรกิจที่เข้าตากรรมการ เท่าที่ผมพอจะนึกได้ก็มีอยู่มากครับ เช่น
ธุรกิจส้มตำทอด : เป็นธุรกิจที่เขานำมะละกอเส้นที่ใช้ตำส้มตำมาชุบแป้ง ทอดกรอบ แล้วตำส้มตำแบบไม่ใส่เส้น นำมาราดบนมะละกอชุบแป้งทอด ใส่กระทงขาย โดยติดป้ายโฆษณาว่า “ส้มตำทอด” ด้วยสินค้าที่โดดเด่นจากความคิดสร้างสรรค์ทำให้กรรมการให้ความสนใจ และลูกค้าเองก็มาอุดหนุนอย่างคับคั่ง
ธุรกิจข้าวอัญมณี : เป็นการนำข้าวสารมาคลุกกับน้ำสมุนไพร ให้มีสีสันแตกต่างกัน สีเหลืองจากขมิ้น สีม่วงจากดอกอัญชัน สีส้มจากดอกคำฝอย แล้วนำไปอบแห้ง เมื่อหุงออกมาจะได้ข้าวสมุนไพรที่หอมและมีสีสันน่ารับประทาน และที่น่าสนใจก็คือ เขาทำถุงชาสมุนไพรให้นำไปวางปากหม้อหุงข้าวไฟฟ้าเพื่อให้ข้าวสารธรรมดาเมื่อหุงออกมาแล้วมีสีสันและกลิ่นสมุนไพรจากชา เช่น กลิ่นตะไคร้ กลิ่นขมิ้น เป็นต้น
ปลูกต้นดาวเรืองขาย : ผมจำได้ว่าในแผนธุรกิจจากโรงเรียนโคกกระท้อน ที่สระบุรี ถ้าดูชื่อแผนธุรกิจแล้วละก็รู้สึกว่าธรรมดามากๆ แต่ Business model เขาน่าสนใจมาก แผนนี้ส่งเข้าประกวดโครงการกรุงไทยยุววาณิช ปี 2549 โดยทางน้องๆ ในทีมมองเห็นโอกาสจากวันเฉลิมพระชนมพรรษาของในหลวง 5 ธันวาคม ที่หน่วยราชการต่างๆ จะพากันหาต้นไม้ที่มีสีเหลืองมาประดับตกแต่ง เขาก็เลยเข้าไปทำการขายต้นดาวเรืองล่วงหน้าให้กับหน่วยงานราชการ
เช่น อบต. หรือ อบจ. ต่างๆ ในพื้นที่ ในราคาต้นละ 10 บาท แต่ละหน่วยงานสั่งกันหน่วยละหลายร้อยต้น ได้คำสั่งซื้อมาเป็นหลักหมื่นต้น แล้วค่อยไปซื้อเมล็ดดาวเรืองมาปลูก มีการเผื่ออัตราการตายไว้ร้อยละ 10 (สั่ง 100 ต้น ปลูกไว้ 110 ต้น) โดยใช้เวลาปลูก 3-4 เดือน มีการใส่ปุ๋ย บำรุงดินตามเวลาที่ถูกต้อง ให้ต้นดาวเรืองออกดอกในช่วงต้นเดือนธันวาคมเพื่อนำมาส่งมอบให้ลูกค้า ธุรกิจนี้ในช่วง 4 เดือนทำยอดขายได้หลายแสนบาท มีกำไรหลายหมื่น ถือได้ว่าเป็น Business Model ที่ดี ถ้าคิดแต่ปลูกต้นไม้มาตั้งร้านขายริมทางรอลูกค้ามาซื้อ ก็ตกรอบครับ ถือว่าเป็นธุรกิจที่ไม่มีไอเดียโดดเด่น
ไอเดียธุรกิจที่ดีต้องไม่ใช่ไอเดียในแบบเพ้อฝัน แต่ต้องทำเป็นธุรกิจที่มียอดขายและกำไรพอที่จะเลี้ยงตัวเองได้อย่างยั่งยืนด้วย
มีอีกโรงเรียนหนึ่ง น้องๆ เขามีไอเดียธุรกิจน่าสนใจมากคือ การขายกาแฟเย็น ชาเย็น โดยใช้เครื่องกดกาแฟแบบสะพายหลัง ออกแบบมาทันสมัยมาก อาศัยดีไซน์ของเครื่องเป็นจุดขาย โดยจะเดินเร่ขายตามสำนักงานต่างๆ และตามสนามกีฬา แต่พอคิดจะทำเป็นธุรกิจจริง ต้นทุนในการผลิตเครื่องกดกาแฟแบบสะพายหลังแพงมาก ไม่ว่าจะนำเข้าจากต่างประเทศหรือจ้างผลิตเพราะปริมาณสั่งผลิตเครื่องมีไม่มาก สุดท้ายก็ทำเป็นธุรกิจให้เกิดความแตกต่างไม่ได้ ถ้าจะเป็นบูธขายกาแฟก็ไม่แตกต่างเพราะมีคนทำอยู่แล้ว นี่ก็เป็นตัวอย่างของแนวคิดธุรกิจที่ดีแต่ทำเป็นธุรกิจที่มีกำไรไม่ได้
แผนธุรกิจนั้นเริ่มต้นสำคัญที่ไอเดีย แต่ต้องเป็นไอเดียที่ทำเงินได้ ทำกำไรได้นะครับ แล้วผู้อ่านที่คิดจะทำธุรกิจของตัวเองละครับ มีไอเดียธุรกิจดีๆ หรือยัง อีเมลมาคุยกันได้นะครับ ผมจะช่วยให้ความเห็น รับรองว่าไม่เอาไอเดียท่านไปทำธุรกิจเองหรอกครับ

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *