ผู้นำควรจะอยู่ข้างล่างของพีระมิด

ผู้นำควรจะอยู่ข้างล่างของพีระมิด
รศ.ดร.พสุ เดชะรินทร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย pasu@acc.chula.ac.th กรุงเทพธุรกิจ วันอังคารที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549
คำถามหนึ่งที่ผมได้รับจากผู้บริหารหลายๆ ท่านก็คือ ทำอย่างไรถึงจะทำให้บุคลากรในองค์กรมีความผูกพันกับองค์กร หรือที่ภาษาอังกฤษเขาเรียกว่า Engaged องค์กรหลายๆ แห่ง พยายามทำแบบสำรวจที่เรียกว่า Employee Engagement Survey เพื่อแสวงหาว่าบุคลากรในองค์กรของตนมีความผูกพันกับองค์กรมากเพียงใด เนื่องจากความคิดพื้นฐานที่ว่า ยิ่งบุคลากรมีความผูกพันมาก ก็จะยิ่งมีความปรารถนาหรือกระตือรือร้นในการทำงาน (ไม่ทำงานแบบชาวชาม เย็นชาม)
จริงๆ แล้ว ก็เห็นหนังสือหรือบทความหลายเล่มนะครับ ที่พยายามเสนอแนะแนวทางในการทำให้บุคลากรเกิดการ Engaged กับองค์กร แต่ก็ดูเหมือนยังเป็นความท้าทายที่ยิ่งใหญ่สำหรับผู้บริหารจำนวนมาก
ฉบับนี้เราลองมาดูแนวคิดของ Ken Blanchard นักคิดเกี่ยวกับด้านการบริหาร และผู้นำระดับเซียนท่านหนึ่ง (Blanchard กำลังจะมาพูดที่เมืองไทยในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนนี้พอดีครับ)
Blanchard มองว่าการจะทำให้บุคลากรผูกพันและทุ่มเทกับองค์กรได้นั้น จะต้องเริ่มต้นจากตัวผู้นำเป็นสำคัญครับ โดยผู้นำจะต้องเริ่มต้นจากการกำหนดทิศทางหรือวิสัยทัศน์ที่จูงใจ ต่อจากนั้น จะต้องทำให้บุคลากรเห็นว่า ตนเองสามารถที่จะช่วยสร้างความแตกต่างให้กับองค์กรได้ ไม่ใช่เป็นเพียงแค่คนทำงานไปวันๆ หนึ่งเท่านั้น
ผู้บริหารหลายคนจะชอบคิดว่าบุคลากรมาทำงาน เพราะต้องการเงินเพียงอย่างเดียว แต่จริงๆ แล้ว ไม่ใช่ทั้งหมดนะครับ
คนจำนวนหนึ่งนอกเหนือจากเงินแล้ว ยังต้องการที่จะสร้างความแตกต่างให้เกิดขึ้นจากงานที่ตนเองทำ
ท่านผู้อ่านลองย้อนกลับไปที่องค์กรของท่านดูนะครับ แล้วพิจารณาว่าบุคลากรในองค์กรท่าน มีความรู้สึกว่าตนเอง สามารถสร้างความแตกต่างได้หรือไม่?
บทบาทของผู้นำในการกำหนดทิศทาง กลยุทธ์ ค่านิยม เป็นเพียงแค่หน้าที่แรกของผู้นำ ในการทำให้บุคลากร เกิดความผูกพันเท่านั้นนะครับ ซึ่งในหน้าที่แรกนั้นเป็นหน้าที่ตามบทบาทของผู้นำทั่วๆ ไป
ถ้าเราลองนำบุคลากรในองค์กรมาสร้างเป็นสามเหลี่ยมพีระมิดแล้ว เราจะพบว่าผู้นำคือผู้ที่อยู่บนยอดพีระมิด และทำหน้าที่ให้การกำหนดทิศทางให้กับองค์กร แต่เมื่อกำหนดทิศทางต่างๆ เสร็จสิ้นแล้ว ผู้นำจะต้องปรับเปลี่ยนบทบาทหน้าที่ของตนเอง จากผู้กำหนดทิศทาง เป็นผู้ที่ทำหน้าที่สนับสนุนให้บุคลากรในองค์กร ปฏิบัติตามทิศทางดังกล่าว
ดังนั้น สามเหลี่ยมพีระมิดเมื่อซักครู่ จะต้องกลับหัวครับ โดยผู้นำที่เป็นปลายแหลม จะต้องมาอยู่ข้างล่าง และบุคลากรระดับล่างจะกลายเป็นผู้อยู่ข้างบนแทน โดยผู้นำต้องทำหน้าที่ในการสนับสนุนการดำเนินงานในด้านต่างๆ ของบุคลากรในทุกระดับ เพื่อนำไปสู่วิสัยทัศน์ที่กำหนดไว้
แนวคิดการกลับหัวพีระมิดขององค์กรเป็นแนวคิดที่น่าสนใจมากครับ เนื่องจากเมื่อเราเขียนโครงสร้างองค์กรทีไร ผู้นำมักจะอยู่บนสุด (ซึ่งก็ไม่ผิด) แต่ถ้ามองในองค์กรชั้นนำต่างๆ เราจะพบว่าเมื่อผู้นำ ได้กำหนดทิศทางขององค์กรไว้อย่างชัดเจนแล้ว ผู้นำจะต้องทำหน้าที่เป็นผู้คอยเกื้อกูล และสนับสนุนให้บุคลากร สามารถดำเนินงานเพื่อบรรลุวิสัยทัศน์ที่กำหนดไว้ ซึ่งเปรียบเสมือนมาอยู่ด้านล่างของพีระมิดแทน ไม่ใช่ยังคงอยู่บนยอดของพีระมิด แล้วก็ลอยไปลอยมา โดยไม่ช่วยเหลือ หรือสนับสนุนการดำเนินงานของบุคลากรในระดับต่างๆ เลย
ท่านผู้อ่านลองคิดดูซิครับว่า ถ้าเราเป็นพนักงานในองค์กร แล้วเห็นผู้นำปรับเปลี่ยนบทบาทของตนเองจากผู้กำหนดทิศทาง หรือผู้ชี้นำ มาเป็นผู้เกื้อกูลหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของเราแล้ว ขวัญ กำลังใจ และความผูกพัน รวมทั้งความกระตือรือร้นในการทำงานย่อมจะเพิ่มมากขึ้น
จริงๆ แล้ว แนวคิดการหมุนพีระมิดกลับหัว จนกระทั่งบทบาทของผู้นำเปลี่ยนไปนั้นก็เปรียบเหมือนแนวคิดด้านผู้นำที่เราเรียกว่า Servant Leadership (เคยนำเสนอผ่านทางบทความนี้มาสองสามครั้งแล้วครับ) ที่มองว่าผู้นำไม่ใช่แต่จะเป็นผู้คอยสั่งผู้อื่นเท่านั้น แต่ต้องเป็นเหมือนผู้รับใช้ต่อบุคลากรอื่นๆ ในองค์กร เป็นผู้คอยสนับสนุนให้บุคลากรอื่นๆ ในองค์กรสามารถทำงานเพื่อบรรลุเป้าหมายที่ต้องการ
ดังนั้น ถ้าผู้นำเริ่มต้นจากการกำหนดทิศทางที่จูงใจบุคลากร ทำให้บุคลากรทุกคนได้เห็นถึงความสำคัญของตนเอง ว่าสามารถสร้างความแตกต่างให้กับองค์กรได้อย่างไร จากนั้นผู้นำก็จะต้องปรับเปลี่ยนบทบาทของตนเอง มาเป็นผู้ที่พร้อมจะรับใช้และเกื้อหนุนบุคลากรให้ทำงาน เพื่อบรรลุวิสัยทัศน์ที่กำหนดขึ้น เมื่อนั้นย่อมควรที่จะทำให้บุคลากรมีความผูกพัน (Engaged) และมุ่งมั่น กระตือรือร้น (Passion) ในการทำงานมากขึ้น
ผลพลอยได้ที่สำคัญคือ จะทำให้บุคลากรปฏิบัติต่อลูกค้าด้วยดี และแถมอาจดีกว่าความคาดหวังที่ลูกค้าต้องการเสียด้วยซ้ำ เมื่อลูกค้าได้รับการปฏิบัติที่ดีกว่าความคาดหวัง ก็ย่อมส่งผลสะท้อนในแง่ดีกลับมาที่ตัวองค์กรและบุคลากรเอง ซึ่งย่อมทำให้องค์กรสามารถบรรลุเป้าหมายที่ได้ตั้งไว้ และทำให้บุคลากรมีกำลังใจในการทำงานเพิ่มขึ้น
เป็นอย่างไรบ้างครับแนวคิดของ Ken Blanchard อ่านดูแล้วก็ไม่ซับซ้อนแต่สามารถเข้าใจและเห็นภาพได้ดีนะครับ
ถ้าท่านผู้อ่านสนใจไปฟังจากตัวจริงที่จะมาพูดให้เราฟังถึงเมืองไทย ในวันที่ 28 พฤศจิกายนนี้ ก็โทรไปสอบถามรายละเอียดได้นะครับ ที่หมายเลข 0-2319-7675 นะครับ และก่อนหน้านี้ ในวันเสาร์ที่ 25 พฤศจิกายน หลักสูตร IT in Business ของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาฯ จะจัดการเสนอโครงงานพิเศษของนิสิตระดับปริญญาโท ของหลักสูตร ซึ่งมีโครงงานที่น่าสนใจหลายเรื่องครับ เช่น พวกระบบสารสนเทศทางสถิติสำหรับการตัดสินในด้านต่างๆ สนใจก็โทรไปสอบถามรายละเอียดได้ที่ 0-2218-5715-6

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *