12 ขั้นตอนแนวพุทธ บำบัดผู้ป่วยสุราเรื้อรัง

12 ขั้นตอนแนวพุทธ บำบัดผู้ป่วยสุราเรื้อรัง
• คุณภาพชีวิต
ดับปัญหาด้วยหลักธรรม เกิดปัญญาแห่งชีวิต

หลักคำสอนของทุก ศาสนาเป็นหลักสากลที่สามารถปรับใช้กับการบำบัดและชำระล้างสิ่งไม่ดีของมนุษย์ได้เสมอ หากเราได้มีการศึกษาอย่างถ่องแท้และลึกซึ้งแล้ว ก็จะสามารถนำไปปฏิบัติใช้และเยียวยาได้กับทุกๆโรค

จากสถิติการเพิ่มขึ้นของปริมาณการบริโภคแอลกอฮอล์ในเมืองไทย พบว่ามีนักดื่มประจำเพิ่มมากขึ้นร้อยละ 20 ในระยะเวลาเพียง 11 ปี โดยเพิ่มขึ้นมากในกลุ่มสตรีและเยาวชน ปรากฏว่าในกลุ่มสตรีมีนักดื่มประจำเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 65 และกลุ่มเยาวชนอายุ 15-19 ปี มีนักดื่มประจำเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 70

อีกนัยหนึ่งก็หมายถึง จำนวนของผู้ป่วยเป็นโรคจากการดื่มสุราหรือผู้ติดสุราเรื้อรัง ย่อมมีปริมาณที่เพิ่มสูงขึ้นด้วยมากเช่นกัน ดังนั้น แนวทางที่จะแก้ไขในการบำบัดผู้ป่วยเหล่านี้จึงเป็นเรื่องที่สำคัญถึงแม้จะเป็นการแก้ไขที่ปลายเหตุแล้วก็ตาม

ในการประชุมวิชาการสุราระดับชาติ ครั้งที่ 4 ซึ่งในปีนี้จัดขึ้นในเรื่อง “ยุติวิกฤติปัญหาสุรา…ด้วยกฎหมาย” โดยความร่วมมือของศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) และ เครือข่ายกว่า 20 องค์กร ได้บรรจุหัวข้ออภิปรายและผลงานวิชาการที่น่าสนใจมากมายถึง 44 เรื่อง

หนึ่งในหัวข้อที่น่าสนใจของการอภิปรายครั้งนี้คือ “การพัฒนากลุ่มผู้ติดสุราเรื้อรังนิรนามในสถานพยาบาล” โดยมี พ.อ.นพ.พิชัย แสงชาญชัย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสุราและยาเสพติด จากกองจิตเวชและประสาทวิทยา โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ร่วมให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการบำบัดรักษาผู้ติดสุราเรื้อรัง

พ.อ.นพ.พิชัยกล่าวว่า ยุทธศาสตร์หนึ่งที่สำคัญในการแก้ไขปัญหาสุขภาพที่เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์คือ เครือข่ายภาคประชาชนที่เข้มแข็ง และการนำเอาองค์ความรู้สากลที่สำคัญในเรื่องนี้มาใช้เป็นหลักในการบำบัดคือ “หลัก 12 ขั้นตอนและธรรมเนียมปฏิบัติ 12 ข้อ” (The Twelve Steps and Twelve Traditions) ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการบำบัดโรคสุราเรื้อรังได้อย่างได้ผล

เนื่องจากปัญหาสุขภาพที่เกิดจากการบริโภคสุรานั้นไม่ได้เป็นโรคที่ต้องบำบัดรักษาด้วยการใช้ยาหรือเครื่องมือทางการแพทย์ แต่เป็นการรักษาที่ต้องเริ่มต้นด้วยตัวเอง และรักษาด้วยตัวเอง

แนวคิดและหลักการ “หลัก 12 ข้อ” ถูกคิดค้นโดยกลุ่มสุราเรื้อรังนิรนามกลุ่มแรกที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1935 โดย Bill Wilson และ Dr.Bob Smith ซึ่งทั้งสองช่วยกันร่างขึ้นมาจากประสบการณ์ของตนในการเลิกสุราด้วยตนเอง เพื่อใช้เป็นหลักในการดำเนิน กลุ่มผู้ติดสุรานิรนาม (Alcoholics Anonymous หรือ AA) ซึ่งปัจจุบันได้รับความแพร่หลาย มีกลุ่มสุรานิรนามทั่วโลกกว่า 100,000 กลุ่ม ใน 146 ประเทศ โดยประเทศไทยก็เป็นหนึ่งในสมาชิกด้วยเช่นกัน

พ.อ.นพ.พิชัยกล่าวถึงปัญหาและอุปสรรคในการนำหลักดังกล่าวมาใช้ในประเทศไทยว่า เกิดมาจากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นอุปสรรคเรื่องภาษา ความเชื่อและหลักปฏิบัติทางศาสนา การขาดการรวมตัวกันของภาคประชาชน และวัฒนธรรมในการแก้ไขปัญหาสุขภาพที่แตกต่างกัน บุคลากรทางการแพทย์ที่ยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับหลัก 12 ขั้นตอน เป็นต้น

หลังจากพบปัญหาและอุปสรรคในด้านการทำความเข้าใจกับหลัก 12 ขั้นตอน พ.อ.นพ.พิชัยจึงได้นำหลักดังกล่าวมาประยุกต์โดยนำคำสอนตามหลักพุทธศาสนา เพราะเชื่อว่าเป็นศาสนาที่เน้นทั้งหลักศรัทธาและปัญญา พลังอำนาจที่อยู่เหนือตนของชาวพุทธก็คือ พระรัตนตรัย

และที่สำคัญ คือ เป้าหมายที่แท้จริงของพระพุทธศาสนา คือการพัฒนาให้เกิดปัญญา และเมื่อเกิดปัญญา ผู้ปฎิบัติก็จะเห็นสิ่งต่างๆ ตามที่เป็นจริงและสามารถปฏิบัติตนได้สอดคล้องกับธรรมชาติ ละวางจากสิ่งไม่ดี โดยหลัก 12 ขั้นตอนแนวพุทธนั้นมีรายละเอียดดังนี้

1.ข้าพเจ้ายอมรับว่า เนื่องจากข้าพเจ้าติดแอลกอฮอล์และสารเสพติด ข้าพเจ้าจึงไม่สามารถดูแลตนเองและครอบครัวได้

2.ข้าพเจ้าศรัทธาและเชื่อมั่นว่า ปัญญา สามารถนำพาชีวิตข้าพเจ้าไปสู่หนทางที่ถูกต้องดีงามได้

3.ข้าพเจ้าขออาศัยมรรคมีองค์แปด ซึ่งเป็นหนทางในการเข้าถึงปัญญาเป็นที่พึ่ง

4.ข้าพเจ้าเพียรพยายามเพื่อเข้าใจมรรคมีองค์แปด ซึ่งมีองค์ประกอบดังต่อไปนี้ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ และสัมมาสมาธิ

5.ข้าพเจ้าขอยอมรับต่อตนเองและบุคคลอื่นอันเป็นที่เคารพรักถึงการกระทำทางกาย วาจาและใจที่ไม่เหมาะสมของข้าพเจ้า

6.ข้าพเจ้าพร้อมแล้วที่จะปฏิบัติตามแนวทางมรรคมีองค์แปด

7.ข้าพเจ้าปฏิบัติตามแนวทางมรรคมีองค์แปดอย่างสม่ำเสมอทุกๆวัน

8.ข้าพเจ้าทบทวนถึงบุคคลที่ข้าพเจ้าเคยล่วงเกินและบุคคลที่เคยล่วงเกินข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามีความจริงใจที่จะขอและให้อโหสิกรรม

9.ด้วยปัญญาเป็นเครื่องชี้นำทาง ข้าพเจ้าขอและให้อโหสิกรรมแก่บุคคลนั้นๆทุกๆที่เมื่อมีโอกาส

10.ข้าพเจ้าปฏิบัติตามแนวทางมรรคมีองค์แปดอย่างต่อเนื่อง หากค้นพบว่าข้าพเจ้ามีการกระทำทางกาย วาจาและใจที่ไม่เหมาะสม ข้าพเจ้าก็พร้อมจะยอมรับและแก้ไขมัน

11.ข้าพเจ้าเพียรเจริญสัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ และสัมมาสมาธิ เพื่อเข้าถึงซึ่งปัญญา

12.เมื่อเข้าถึงซึ่งปัญญา เกิดความรู้ความเข้าใจ สามารถเลิกแอลกอฮอล์และสารเสพติดได้ ข้าพเจ้าก็จะแบ่งปันความรู้ความเข้าใจและหนทางในการปฏิบัติแก่ผู้ติดแอลกอฮอล์และสารเสพติดอื่นๆต่อไป

จะเห็นว่าโดยภาพรวมแล้ว หลัก 12 ขั้นตอนแนวพุทธเป็นการพัฒนาตนเองอย่างเป็นลำดับขั้น ประกอบไปด้วย การยอมรับและพร้อมที่จะแก้ไขการกระทำที่ไม่เหมาะสมในช่วงที่ตนเองติดสุรา การน้อมนำมรรคมีองค์แปดมาเป็นหลักในการดำเนินชีวิตที่อุดมไปด้วยสติและปัญญา

ความเพียรพยายามปฏิบัติตามแนวทางมรรคอย่างต่อเนื่องเป็นวิถีชีวิต เมื่อตนเองดีขึ้นจากการปฏิบัติตามหลักการ ก็ให้แบ่งปันประสบการณ์โดยการให้คำแนะนำและช่วยเหลือผู้ติดสุราอื่นๆต่อไปเป็นเครือข่ายของผู้กระทำการดี

ผู้ที่สนใจสามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมของกลุ่มผู้ติดสุราเรื้อรังนิรนาม (AA) ได้ที่โทร.02-231-8300 หรือเข้าไปดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.aathailand.org

หลักคำสอนของทุกๆ ศาสนาก็ยังคงเป็นหลักสากล ที่สามารถปรับใช้กับการบำบัดและชำระล้างสิ่งไม่ดีของมนุษย์ได้เสมอ หากเราได้มีการศึกษาอย่างถ่องแท้และลึกซึ้งแล้ว ก็จะสามารถนำไปปฏิบัติใช้และเยียวยาได้กับทุกๆ โรค

ไม่เพียงเฉพาะการติดสุราเรื้อรังเท่านั้น เพราะสรรพสิ่งต่างๆ ล้วนมีสาเหตุมาจากตัวเราเองแทบทั้งสิ้น หากเราสามารถดับปัญหาด้วยตัวเองโดยใช้หลักคำธรรมคำสอนทางพุทธศาสนาแล้ว ก็จะก่อให้เกิดปัญญาและแนวทางสว่างได้ไม่ยาก

ที่มา: หนังสือพิมพ์โลกวันนี้

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *