“มะเร็งเต้านม” ศัตรูของสตรี

“มะเร็งเต้านม” ศัตรูของสตรี
• คุณภาพชีวิต
แนะวิธีตรวจด้วยตนเอง

มะเร็งเต้านม โรคเฉพาะของสตรีที่พบบ่อยเป็นอันดับสองรองลงมาจากมะเร็งปากมดลูก โรคมะเร็งในสองตำแหน่งนี้เมื่อรวมกันแล้วจะเป็นศัตรูหมายเลขหนึ่งของสตรีที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป

ศ.นพ.วิศิษฏ์ ฐิตวัฒน์ ศัลยแพทย์ โรงพยาบาลเวชธานี กล่าวว่า โรคนี้เป็นโรคที่ทำลายชีวิตคุณแม่บ้านและสาวใหญ่ปีหนึ่งเป็นจำนวนไม่น้อย แต่อาจป้องกันได้ ถ้าหากท่านทั้งหลายรู้จักวิธีตรวจเต้านมที่ถูกต้องด้วยตนเอง ผู้ที่คลำพบก้อนที่เต้านมของตนเองขนาดโต 1.5 ซม.ได้ และมาพบแพทย์ทันที แพทย์จะรักษาให้หายขาดได้ถึงร้อยละ 90 โดยมากผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่มาพบแพทย์ จะคลำพบก้อนด้วยตนเองแล้ว แต่อายจึงไม่กล้ามาพบแพทย์เสียแต่เนิ่นๆ จึงน่าเสียดายที่มักจะได้รับการรักษาสายเกินไป

ศ.น.พ.วิศิษฏ์ กล่าวเตือนว่าอย่ารอจนมีอาการ เพราะนั่นแสดงว่าเป็นมากแล้ว สตรีอายุ 40 ปีขึ้นไป ถ้ามีก้อนในเต้านมควรจะสงสัยไว้ก่อน รีบไปปรึกษาแพทย์ด่วนเพราะมีวิธีการตรวจ ซึ่งจะทำให้ทราบผลได้แน่นอนแม่นยำ เช่น การตรวจเต้านมด้วยเครื่อง Mammogram เป็นต้น

การตรวจด้วยเครื่อง Mammogram นี้เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ชำนาญในการตรวจคลำด้วยตนเอง หรือผู้ที่ตรวจคลำด้วยตนเองแล้วไม่พบ แต่รู้สึกว่ามีความผิดปกติบริเวณเต้านม หรือผู้ที่ต้องการความมั่นใจว่าตนเองไม่ได้เป็นมะเร็งเต้านมอย่างแน่นอน เพราะเครื่องนี้มีคุณสมบัติพิเศษในการตรวจหาก้อนเนื้อผิดปกติ บริเวณเต้านมได้อย่างละเอียด แม้ก้อนเนื้อที่ผิดปกตินั้นจะมีขนาดเล็กมากก็ตาม

วิธีการตรวจเต้านมด้วยตนเอง

การตรวจเต้านมจะอาศัยการดู และการคลำเป็นสำคัญโดยเปรียบเทียบระหว่างเต้านม 2 ข้าง ถ้าข้างหนึ่งแตกต่างจากอีกข้างหนึ่ง ท่านต้องให้ความสนใจเป็นพิเศษ แค่นี้ก็สามารถตรวจพบมะเร็งในระยะเริ่มแรกของเต้านมได้ง่ายขึ้นด้วยตัวเอง

แต่อย่าเข้าใจผิดว่ามะเร็งของเต้านมจะทำให้เต้านมข้างนั้นใหญ่กว่าอีกข้างหนึ่ง บางชนิดอาจทำให้เต้านมหด แข็งตัว เล็กหรือแบนลงก็ได้

ผู้ป่วยหลายท่านมีความชำนาญมาก มาพบแพทย์ตั้งแต่คลำได้เป็นเม็ดในเต้านมขนาดเล็กกว่าปลายนิ้วก้อย ซึ่งบางครั้งแพทย์เองยังคลำไม่ได้ ต้องให้ผู้ป่วยช่วยชี้บอก บางท่านคลำพบเองขณะอาบน้ำ บางครั้งพบขณะทาแป้ง ถ้าท่านสละเวลาเพียงเล็กน้อยเพื่อการตรวจอย่างตั้งใจด้วยตนเองเป็นประจำทุกเดือน ก็อาจพบการเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ระยะเริ่มแรกจริงๆ ถ้าพบว่าเป็นมะเร็งก็จะได้ให้การรักษาให้หายขาดได้ทันท่วงที

ปกติเต้านมจะมีรูปร่างกลมรีรูปไข่ มีส่วนเล็กยื่นเอียงไปทางรักแร้ 2 ข้าง เรียกว่าส่วนหางของเต้านม โดยปกติเต้านมทั้ง 2 ข้างจะมีขนาดเท่ากัน มีส่วนนูนส่วนโค้งเหมือนกัน หัวนมก็อยู่ในระดับเดียวกัน ผิวหนังที่คลุมอยู่ก็มีสีสัน ความตึงเต่ง สภาพ ความยืดหยุ่น และการกระเพื่อมเหมือนกัน ซึ่งทุกท่านจะสังเกตลักษณะประจำได้ เมื่อมีอาการผิดปกติเกิดขึ้นก็จะสังเกตเห็นทันที เช่น บางส่วนของเต้านมนูนขึ้นมากกว่าอีกข้างหนึ่ง

มะเร็งเต้านม ส่วนมากจะพบที่ส่วนบนด้านนอกของเต้านมบ่อยกว่าส่วนอื่น จึงควรสังเกตบริเวณนี้ให้ถี่ถ้วนพิเศษ ถ้ามีการนูนเต่งขึ้นมาผิดปกติก็อาจแสดงว่ามีก้อนอยู่ภายใน ตรงข้ามกับรอยนูนก็คือรอยบุ๋มเข้าไป มักเห็นได้บ่อยในส่วนนอกและส่วนล่างของเต้านม

อีกท่าหนึ่งซึ่งจะช่วยในการตรวจด้วยตนเองได้ คือ นั่งเอนตัวมาข้างหน้าให้เต้านมห้อยลง ให้สังเกตว่ามีการเหนี่ยวรั้งเป็นรอยบุ๋มหรือไม่ หรือมีการถ่วงนูนสูงต่ำกว่า เพราะมีก้อนนูนภายในเต้านมข้างใดข้างหนึ่งหรือไม่

นอกจากการตรวจด้วยการดู ทั้งโดยการดูตรงๆ และอาศัยดูภาพสะท้อนในกระจกเงาแล้ว เพื่อความแน่นอนยิ่งขึ้น ควรตรวจโดยการคลำด้วยตนเองประกอบกันด้วย

วิธีการตรวจด้วยมือแบบง่ายๆ

การตรวจเต้านมด้วยตนเองแบบง่ายๆ มี 2 วิธีคือ การตรวจแบบวนเป็นวง และการตรวจแบบแบ่งเป็นตาราง สามารถใช้วิธีใดก็ได้ตามสะดวก

การตรวจแบบวนเป็นวง ( Spiral method ) เริ่มตรวจจากด้านบนของเต้านม โดยมือวนเป็นวงใหญ่ไปให้ทั่วรอบๆ เต้านม เพื่อตรวจดูว่ามีก้อนผิดปกติหรือเนื้อแข็งๆ หรือไม่ จากนั้นวนมือให้เป็นวงเล็กลงไปเรื่อยๆ อย่างน้อย 3 วง จนถึงหัวนม ทำเช่นนี้ 2 ครั้ง ครั้งแรกลูบเบาๆ และอีกครั้งกดให้แรงขึ้น

การตรวจแบบแบ่งเป็นตาราง ( Grid method ) เป็นการตรวจเต้านม โดยแบ่งพื้นที่จากบริเวณกระดูกไหปลาร้าไปยังส่วนใต้เต้านม และจากรักแร้ไปยังกระดูกอก เป็นช่องตารางสี่เหลี่ยมเล็กๆ ในแต่ละช่องนั้นให้ใช้มือวนเป็นวงแบบก้นหอย โดยลูบเบาๆ ก่อน และกดให้แรงขึ้นอีกครั้ง เลื่อนมือทำเช่นเดิมในช่องถัดไป ค่อยๆ ทำไปเรื่อยๆ จนกระทั่งตรวจทั่วเต้านม

สัญญาณอันตราย 7 ประการของโรคมะเร็ง

แผล โดยเฉพาะอย่างยิ่งแผลในปากที่หายช้า

มีเลือดหรือสิ่งผิดปกติไหลออกจากทวารหนึ่งทวารใดของร่างกาย

ก้อนที่ไม่เจ็บปวดโดยเฉพาะอย่างยิ่งก้อนในเต้านม ในปาก หรือบริเวณต่อมน้ำเหลืองทั่วไป

รู้สึกเจ็บคอคล้ายก้างติดคอ หรือเสียงแหบไป หรือไอบ่อยๆ

อาหารไม่ย่อย ท้องอืด น้ำหนักตัวลด หรือกลืนลำบาก

มีการเปลี่ยนแปลงในการถ่ายอุจจาระ หรือปัสสาวะผิดปกติ

หูด หรือไฝโตขึ้น หรือเปลี่ยนสีผิดปกติ

ทางที่ดีที่สุดเมื่อตรวจพบความผิดปกติ อย่าปล่อยทิ้งไว้ควรให้แพทย์ตรวจดูเพื่อความแน่ใจ ซึ่งจะสามารถรักษาได้ทันท่วงที

เครื่องเอกซเรย์เต้านม (Mammogram)

เครื่องเอกซเรย์เต้านม มีคุณสมบัติในการตรวจหามะเร็งเต้านม หรือสิ่งผิดปกติที่กเดกับเต้านม โดยสามารถตรวจได้ตั้งแต่ในระยะเริ่มแรก ซึ่งไม่สามารถตรวจพบได้ด้วยตนเองหรือโดยวิธีอื่น เครื่องนี้จะแสดงรายละเอียดต่างๆ ได้ชัดเจน แม้ว่าสิ่งผิดปกตินั้นจะมีขนาดเล็กเท่าหัวเข็มหมุดก็ตาม

การเอกซเรย์เต้านมด้วยเครื่อง Mammogram เป็นวิธีเดียวเท่านั้นที่จะตรวจหามะเร็ง หรือ เนื้อร้ายได้ผลดีที่สุด

ในกรณีทำ Mammogram แล้วพบความผิดปกติ จำเป็นต้องทำการวินิจฉัยเพิ่มเติมด้วยเครื่อง Ultrasound ต่อไป

ที่มา : หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *