เหตุที่ทำให้กลุ่มฉลาด

เหตุที่ทำให้กลุ่มฉลาด

มองมุมใหม่ : รศ.ดร.พสุ เดชะรินทร์ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กรุงเทพธุรกิจ วันอังคารที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2549
สัปดาห์นี้คงเป็นตอนสุดท้ายใน เรื่องของความฉลาดของกลุ่ม นะครับ โดยเนื้อหาหลักๆ นั้น นำมาจากหนังสือ Wisdom of Crowds หนังสือขายดีที่เขียนโดย James Surowiecki โดยเนื้อหาหลักของหนังสือเล่มนี้นั้นต้องการชี้ให้เห็นว่า กลุ่มชนหรือกลุ่มคนที่มีคุณลักษณะที่เหมาะสม จะมีการตัดสินใจที่ถูกต้องและเหมาะสมกว่า ตัดสินใจโดยผู้เชี่ยวชาญเพียงไม่กี่คน
โดยในสัปดาห์ที่แล้วได้นำเสนอไปว่า คุณสมบัติที่สำคัญประการแรกที่จะทำให้การตัดสินใจของกลุ่มชน ออกมาดีกว่าบุคคลเดี่ยวๆ ก็คือความหลากหลายของกลุ่มชนดังกล่าว สัปดาห์นี้เรามาดูในอีกสองปัจจัยที่เหลือนะครับ
ปัจจัยที่สำคัญประการที่สองคือ ความเป็นอิสระระหว่างแต่ละคนในกลุ่ม ซึ่งความอิสระในที่นี้ไม่ได้หมายถึงต่างคนต่างอยู่นะครับ แต่หมายถึงความเป็นอิสระในการคิดและตัดสินใจ โดยไม่ได้รับผลกระทบหรืออิทธิพลจากผู้อื่น ซึ่งเมื่อเราเป็นอิสระทางความคิดเมื่อใด ก็แสดงว่า ความคิดเห็นที่แสดงออกหรือการตัดสินใจเป็นของคนๆ นั้น โดยไม่ได้รับอิทธิพลจากผู้อื่น
ซึ่งดูเหมือนปัจจัยเรื่องนี้จะเกิดขึ้นได้ยากเหมือนกันนะครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าเป็นการประชุมหรือตัดสินใจเป็นกลุ่มในองค์กร ที่มีผู้บังคับบัญชาเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ซึ่งส่วนใหญ่แล้วเวลาเราประชุมหรือตัดสินใจเป็นกลุ่มทีไร มักจะหนีไม่พ้นการได้รับอิทธิพลทางความคิดจากหัวหน้ากลุ่ม
ความเป็นอิสระทางความคิดมีส่วนสำคัญต่อความฉลาด หรือความสามารถในการตัดสินใจของกลุ่ม เนื่องจากสาเหตุสำคัญสองประการนะครับ ได้แก่ ความเป็นอิสระทางความคิดนั้น ทำให้ความผิดพลาดที่เกิดขึ้น ไม่ได้ถูกแพร่กระจายไปยังคนอื่น นั่นคือถ้าใครคนใดคนหนึ่งตัดสินใจผิดพลาดแล้ว บุคคลผู้นั้นจะไม่ส่งต่ออิทธิพลทางความคิด (ที่ผิดพลาด) ของตนเองไปยังผู้อื่น และความผิดพลาดดังกล่าวก็จะไม่นำไปสู่การตัดสินใจที่ผิดพลาดของทั้งกลุ่มด้วย
ประการที่สอง การที่การตัดสินใจเป็นอิสระจากกันนั้น ทำให้มีโอกาสที่จะมีข้อมูลหรือความคิดใหม่ๆ เข้ามาเป็นข้อมูลสำคัญในการตัดสินใจ แทนที่จะเป็นสิ่งเดิมๆ หรือข้อมูลเดิมๆ ที่ทุกคนรู้กันอยู่แล้ว สรุปง่ายๆ ก็คือถ้าเราทำให้แต่ละบุคคลเป็นอิสระทางความคิดและการตัดสินใจได้แล้ว อย่างน้อยเราจะไม่ทำให้กลุ่มโง่ลง
ปัจจัยประการที่สาม ที่จะทำให้กลุ่มมีความฉลาดก็คือ จะต้องมีการรวมหรือบูรณาการ การตัดสินใจของกลุ่มเข้าไว้ด้วยกัน ท่านผู้อ่านอาจจะงงหน่อยนะครับ แต่หลักการนี้ค่อนข้างขัดกับปัจจัยข้างต้นพอสมควร เนื่องจากกลุ่มที่ดีจะต้องมีความหลากหลาย และมีอิสระทางความคิดและการตัดสินใจ แต่ทำไมในปัจจัยประการสุดท้าย ถึงเน้นให้ต้องมีการบูรณาการกัน
ทั้งนี้ เนื่องจากปัญหาหลายๆ ครั้ง ที่เกิดขึ้นของการตัดสินใจของกลุ่มคนหรือกลุ่มชนก็คือ ต่างฝ่ายต่างมีความเป็นอิสระจากกัน และมีความหลากหลาย แต่สุดท้ายแล้ว ไม่ได้มีการนำความคิดหรือการตัดสินใจมาเชื่อมต่อกัน ทำให้ไม่เกิดประโยชน์
ในหนังสือ The Wisdom of Crowds เขายกตัวอย่างสองเหตุการณ์ ที่ทำให้เห็นภาพชัดเจนมากครับ
เหตุการณ์แรกคือโศกนาฏกรรม 9 กันยายนที่สหรัฐ ซึ่งหน่วยงานข่าวกรองแต่ละแห่งของสหรัฐ ต่างมีข้อมูลที่เก็บรวบรวมกันมาโดยอิสระ แต่สิ่งที่ขาดคือการบูรณาการหรือเชื่อมต่อระหว่างกัน ซึ่งเขามาพบภายหลังว่า ถ้านำข้อมูลของหน่วยข่าวกรองแต่ละแห่งมารวมกัน อาจจะป้องกันโศกนาฏกรรมในครั้งนั้นได้
ตัวอย่างที่สองคือพัฒนาการของระบบปฏิบัติการ Linux ที่ได้กลายมาเป็นคู่แข่งที่สำคัญของ Microsoft Linux ถูกพัฒนาขึ้นมาโดย Linus Torvalds นักเขียนโปรแกรมชาวฟินแลนด์ และหลังจากนั้น ก็ได้มีการแจกจ่ายไปทั่ว โดยนักเขียนโปรแกรมแต่ละคนก็นำ Linux ไปใช้โดยแต่ละคนก็เสนอความเห็นในการแก้ไขข้อบกพร่องของ Linux กลับมา หรือเรียกง่ายๆ ก็คือ แก้ Bug
ซึ่งก็ตรงกับหลักของ Wisdom of Crowds สองประการแรกครับ นั่นคือ การตัดสินใจหรือแก้ไขปัญหานั้น เกิดขึ้นโดยกลุ่มชนที่มีความหลากหลาย และต่างมีอิสระจากกันในการคิดและตัดสินใจ เรียกได้ว่าเป็นระบบที่มีการกระจายอำนาจ (Decentralized) กันอย่างชัดเจนครับ
แต่เราต้องอย่าลืมประเด็นสำคัญประการหนึ่งนะครับ นั่นคือถ้าต่างคนต่างคิด ต่างคนต่างแก้ โดยขาดจุดศูนย์กลาง ก็จะทำให้ Linux ไม่สามารถพัฒนามาได้จนถึงวันนี้ สิ่งที่เกิดขึ้นคือ Linus Torvalds และบรรดาพวก coders ทั้งหลายเป็นคนที่รวบรวมความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่างๆ มารวบรวม ประมวล และพัฒนาต่อนั่นคือจะต้องมีการบูรณาการ หรือเชื่อมต่อความคิดเห็นจากสมาชิกในกลุ่มที่หลากหลายเข้าเป็นหนึ่งเดียว
ถ้าท่านผู้อ่านยังจำตัวอย่างเมื่อสองสัปดาห์ที่แล้วได้ ในการทายน้ำหนักของวัว นั้นก็เป็นลักษณะเดียวกันครับ นั่นคือจะต้องมีการนำผลที่ชาวนาแต่ละคนทาย มารวมแล้วหาค่าเฉลี่ย เพื่อจะได้ค่าน้ำหนักจากทั้งกลุ่ม เนื่องจากถ้าขาดการรวมแล้วหาค่าเฉลี่ยแล้ว ก็จะไม่มีประโยชน์ใดๆ เกิดขึ้น
เรื่องของ Wisdom of Crowds หรือความฉลาดของกลุ่มชน ถือเป็นเรื่องที่น่าสนใจเรื่องหนึ่งนะครับ และเป็นการนำสิ่งที่อยู่ใกล้ๆ ตัวเรามาพิสูจน์และจับเป็นหลักการที่สามารถนำไปปฏิบัติได้ ผมเชื่อว่าแนวคิดนี้จะเป็นประโยชน์ในหลายๆ ด้านเลยครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตัดสินใจด้านต่างๆ นักการตลาดอาจจะนำแนวคิดนี้ไปใช้ในการออกผลิตภัณฑ์หรือโฆษณาใหม่ก็ได้
นักการเมืองอาจจะนำไปใช้เป็นโพลล์สำรวจความคิดเห็นของประชาชนก็ได้ หรือใช้ในการทำแบบสำรวจทางสถิติต่างๆ ก็ได้ หรือถ้าท่านผู้อ่านอยากจะลองทดสอบความแม่นยำดูก็ลองดูเองก็ได้นะครับ โดยการถามคนจำนวนมากถึงเรื่องต่างๆ เช่น จำนวนบุตรธิดา เงินเดือนที่ได้รับ หนังสือในบ้าน ฯลฯ
หรือผมอาจจะถามท่านผู้อ่านให้ลองเดาน้ำหนักผมก็ได้ครับ ส่งเข้ามาแล้วจะรวบรวมไว้ แล้วลองดูนะครับว่า การคิดของคนจำนวนมากที่มีความหลากหลาย และเป็นอิสระจากกันนั้นจะแม่นยำหรือไม่

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *