อุปสรรคสู่ความร่ำรวย

อุปสรรคสู่ความร่ำรวย
คอลัมน์ คลื่นความคิด โดย ดร.พงษ์ศักดิ์ ฮุ่นตระกูล เมธีวิจัยอาวุโส สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์ มติชนรายวัน วันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2548 ปีที่ 28 ฉบับที่ 9956
ในวันที่ 16 มิถุนายนนี้ นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ในเมืองไทยคงรับทราบถึงแผนการเดินทางมาเมืองไทยของ ศ.ดร.เอ็ดวาร์ด ซี. เพรสคอทท์ นักวิชาการระดับรางวัลโนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์รายล่าสุด เพื่อบรรยายในหัวข้อ “Barrier to Riches” หรืออุปสรรคสู่ความร่ำรวย ตามคำเชิญของสถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจแห่งศศินทร์ และธนาคารแห่งประเทศไทย โดยมีนายกรัฐมนตรี พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ร่วมรับฟัง
การเชิญ ศ.ดร.เพรสคอทท์ พูดในเมืองไทยด้วยเรื่อง “อุปสรรคสู่ความร่ำรวย” นั้น ทางผู้จัดตั้งใจว่าแนวคิดของนักเศรษฐศาสตร์ชั้นนำ ที่ได้รับการยอมรับจากทั่วโลกท่านนี้ จะจุดประกายให้แก่ผู้มีส่วนร่วม ในการหาแนวทางแก้ไขปัญหาความยากจนในประเทศไทย ซึ่งเป็นภาระหนักอึ้งที่รัฐบาลกำลังเร่งดำเนินการอยู่
ปัญหาเศรษฐกิจโลกขณะนี้ ไม่ว่าจะเป็นการขึ้นราคาน้ำมัน การปรับอัตราดอกเบี้ย การอ่อนตัวของเงินดอลลาร์สหรัฐ ความผันผวนของตลาดหุ้น และการตกต่ำของการส่งออกนั้น ไม่ใช่ “อุปสรรคสู่ความร่ำรวย” แท้ที่จริงแล้ว ผลงานวิจัยของ ศ.ดร.เพรสคอทท์ ได้เสนอแนวทางที่จะแก้ปัญหาที่กล่าวข้างต้นเหล่านี้
“อุปสรรคสู่ความร่ำรวย” ไม่เท่ากับนโยบายการลดหรือขจัดความยากจน โดยเฉพาะนโยบายหรือระบบที่สร้างการพึ่งพา การอุปถัมภ์ และทุนจากนักการเมือง หรืออีกนัยหนึ่ง ระบบซึ่งสร้าง “ผู้รับ” ที่คาดหวัง “การให้” อยู่ตลอดเวลา และอีกต่อไป
แล้วอะไรคือ “อุปสรรคสู่ความร่ำรวย” ศ.ดร.เพรสคอทท์ สรุปเอาไว้ 3 ประเด็น คือ
1.ต้นทุนมนุษย์ที่ต่ำ ข้อเท็จจริงในบางประเทศมีต้นทุนมนุษย์ที่ไม่เพียงพอที่จะนำทรัพยากรอื่นๆ มาใช้อย่างมีประสิทธิภาพ และยับยั้งเงินทุนใหม่ในการพัฒนาประเทศ
2.การอ่อนแอ และด้อยประสิทธิภาพของสถาบันที่มีหน้าที่กำกับดูแลกฎระเบียบต่างๆ ของสังคม ถึงแม้ผลตอบแทนอาจจะสูง แต่นักลงทุนก็อาจมีความเสี่ยงต่อการเอารัดเอาเปรียบ ความไม่เป็นธรรมในสังคม การปล่อยปละละเลยกลุ่มอิทธิพล ตลอดจนการละเมิดสิทธิและทรัพย์สิน บ่อยครั้งเจ้าหน้าที่รัฐเองเป็นฝ่ายทุจริตและโกงกิน
3.ระบบการผูกขาดดั้งเดิมในระบบเศรษฐกิจ มีอิทธิพลอย่างมากในการกีดกันไม่ให้เทคโนโลยี และเงินทุนเข้ามาในประเทศอย่างไม่สะดวกเนื่องจากความเสี่ยงต่อการกีดกันทางการค้า จากคอร์รัปชั่น และระเบียบที่มากเกินควร
อย่างไรก็ตาม ประเด็นหลักของ “อุปสรรคสู่ความร่ำรวย” ที่แท้จริงนั้น เกิดจากความอ่อนด้อยทางการศึกษา ของคนส่วนใหญ่ในสังคม โดยเฉพาะสังคมที่อ่อนแอ ซึ่งเป็นกำแพงปิดกั้นโลกทัศน์ของตนเองต่อการเปิดรับเทคโนโลยีใหม่ๆ ทำให้ประเทศขาด Productivity (ประสิทธิภาพในการผลิต) นำไปสู่มาตรฐานชีวิตความเป็นอยู่ที่แตกต่างกันราวฟ้ากับดิน ของคนในประเทศต่างๆ หรือแม้แต่ในประเทศเดียวกันก็ตาม
ศ.ดร.เอ็ดวาร์ด ซี. เพรสคอทท์ ผู้รับรางวัลโนเบลด้านเศรษฐศาสตร์คนล่าสุด ถือเป็นบุคคลที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้สร้าง “Order out of Chaos” โดยเป็นผู้ที่สามารถวิเคราะห์ให้เห็นแก่นแท้หรือบ่อเกิดปัญหาความยุ่งเหยิงต่างๆ ในระบบเศรษฐกิจ และยังสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างประสิทธิภาพ
โดยเฉพาะทฤษฎีการแก้ปัญหาเศรษฐกิจของ ศ.ดร.เพรสคอทท์ ท้าทายแนวคิดแบบเก่า ที่มุ่งเน้นนโยบายกระตุ้นการใช้จ่ายของผู้บริโภค และการเงินเพื่อแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจขาลง ซึ่งพิสูจน์แล้วว่าไม่ได้ผลในช่วงวิกฤตน้ำมันและเศรษฐกิจเมื่อปี 1973 จนเกิดทั้งเศรษฐกิจถดถอยและภาวะเงินเฟ้อ(Stagflation)
ศ.ดร.เพรสคอทท์ ได้รับรางวัลโนเบลจากการพิสูจน์ว่าโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว นโยบายทางเศรษฐกิจที่ดีนั้น ควรจะต้องพิจารณาทั้งวงจรธุรกิจและความน่าเชื่อถือของนโยบาย (Business Cycle and Policy Commitment) โดยวงจรธุรกิจที่แท้จริงขณะนี้เป็นผลจาก Supply (Technology) Shock หรืออีกนัยหนึ่งคือ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี โดยรัฐบาลต้องกำหนดนโยบายทางการเงิน การคลัง และอื่นๆ ทั้งระยะสั้นและระยะยาวให้สอดคล้องกันอย่างสม่ำเสมอ (Time Consistency) ภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม เพื่อให้ประชาชนและผู้ประกอบการจำนวนนับไม่ถ้วนที่คาดหวัง ติดตาม และมองการณ์ไกลอย่างมีเหตุมีผล (Ration Expectation) สามารถปรับตัวให้เข้ากับนโยบายที่ไม่สับสนนั้นๆ ได้ อันจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมโดยรวมแท้จริง
ปัจจุบัน ศ.ดร.เพรสคอทท์เป็นที่ยกย่องจากธนาคารกลางทั่วโลก ด้วยเป็นผู้ที่ยืนหยัดต่อทฤษฎีที่ว่าธนาคารกลางของทุกๆ ประเทศในโลกจะต้องดำเนินงานโดยอิสระ เพื่อดำรงไว้ซึ่งความน่าเชื่อถือ ซึ่งเป็นทฤษฎีที่ ศ.ดร.เพรสคอทท์นำเสนอมากว่า 30 ปีแล้ว โดยในช่วงเวลานั้นยังไม่เป็นที่ยอมรับ จนกระทั่งได้รับรางวัลโนเบลในที่สุด โดยขณะนี้ ศ.ดร.เพรสคอทท์ดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาอาวุโส ของธนาคารกลางสหรัฐ, Fed.Bank of Minneapolis ควบคู่กับการเป็นอาจารย์ประจำที่มหาวิทยาลัย Arizona State University
ศ.ดร.เพรสคอทท์เป็นนักคิดที่สร้างสรรค์ที่มีผลงานวิจัยและบทความที่สำคัญกว่า 70 ชิ้นที่เกี่ยวกับวัฏจักรทางธุรกิจ การพัฒนาด้านการเงินและการคลัง ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ซึ่งนอกจากรางวัลโนเบลแล้วยังได้รับรางวัล Erwin Plien Nemmers Prize ในสาขาเศรษฐศาสตร์ ซึ่งถือเป็นความสำเร็จสูงสุดในวิชาชีพ
การบรรยายเรื่อง “อุปสรรคสู่ความร่ำรวย” ในครั้งนี้จะได้ประโยชน์จากแนวคิดที่แตกต่าง เพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาได้ โดยเฉพาะเรื่องการศึกษา ดังเช่นที่ในหลวงของเราได้ทรงมีพระบรมราโชวาทว่า “ชาติของเราจะเติบโต หรือล่มสลายขึ้นอยู่กับการศึกษาของคนไทยแต่ละคน การศึกษาและอบรมในวันนี้จะกำหนดอนาคตของชาติในวันหน้า”

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *