สร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ในระบบซัพพลายเชน

สร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ในระบบซัพพลายเชน

Source: อนันต์ พัฒนะธเนศ

ในสภาวะการแข่งขันทางการค้าเสรีที่ไม่อาจหยุดนิ่งได้ นอกเหนือจากการลดต้นทุนโลจิสติกส์แล้ว ไม่ว่าจะเป็นค่าใช้จ่ายด้านจัดการคลังสินค้า สต๊อกสินค้าคงคลังให้เหลือเก็บน้อยที่สุด รวมทั้งอัตราค่าขนส่งที่คุ้มค่าด้วยการรับส่งสินค้าทั้งขาไปและขากลับให้เต็มคันรถบรรทุกตรงตามเวลานัดหมาย เราจำเป็นต้องคิดสร้างสรรค์อะไรใหม่ๆ ในระบบซัพพลายเชนที่เน้นการเชื่อมโยงเครือข่ายตลอดสายโซ่อุปทานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น หลักการสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ในระบบซัพพลายเชน 7 วิธีมีดังนี้
1. Consolidation รวมกันเป็นหนึ่งเดียวกัน
กิจกรรมโลจิสติกส์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นมากมาย จากการเคลื่อนย้ายจากสถานีจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง ต้องสิ้นเปลืองทรัพยากรอย่างมากในการติดต่อสื่อสารให้ถึงกันทั้งหมดทุกจุด นับได้ประมาณว่าต้องใช้ถึง 10 ขั้นตอน หากจัดการให้ดีเราสามารถรวมทุกจุดเข้าด้วยกันจนกระทั่งเป็นหนึ่งเดียว เป็นวิธีการสร้างนวัตกรรมที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ตัวอย่างการติดต่อหน่วยงานราชการที่มีความยุ่งยากซับซ้อน ทำให้เกิดความล่าช้า เสียเวลาและบุคลากรหลายหน่วยงาน ศูนย์รวมบริการลูกค้ารูปแบบ one stop service center จึงเป็นคำตอบสุดท้ายของงานบริการลูกค้าที่เป็นเลิศ
2. Segment แยกส่วนย่อยเป็นหน่วยธุรกิจขนาดย่อม
ธุรกิจที่ยังยืนหยัดอยู่บนเวทีการแข่งขันทางการค้า การหยุดนิ่งเฉยๆ เปรียบเสมือนการถดถอยหลัง ธุรกิจขนาดย่อมที่ไม่ได้เตรียมความพร้อมรับมือกับการแข่งขัน อาจถูกกลืนไปในโลกทางการค้าแบบเสรีจากธุรกิจข้ามชาติที่มีเงินทุนมหาศาล พร้อมทั้งระบบจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศอันทันสมัย อาศัยรูปแบบการจัดองค์กรขนาดย่อมสมัยใหม่ กระบวนการธุรกิจที่ได้มาตรฐานสากล เน้นการขยายหน่วยธุรกิจขนาดย่อมครอบคลุมพื้นที่ทำเลเชิงกลยุทธ์ เข้าถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย และฝึกอบรมบุคลากรท้องถิ่นให้มีขีดความสามารถในการทำงานหลากหลายหน้าที่ เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันอย่างมีประสิทธิภาพสูงขึ้น
การแยกส่วนย่อยเป็นธุรกิจขนาดย่อม เป็นการขยายช่องทางการกระจายสินค้า จัดจำหน่ายสินค้าและให้บริการหลากหลายอย่างใกล้ชิดกับลูกค้า สามารถเข้าถึงลูกค้าปลายทางได้รวดเร็วขึ้น เหมาะกับพื้นที่ๆ มีประชากรอยู่อาศัยหนาแน่นหรือย่านศูนย์กลางธุรกิจในตัวเมือง ธุรกิจการค้าแบบเดิม ความสามารถในการส่งมอบสินค้าภายในวันเดียว ในยุคสมัยใหม่ธุรกิจการค้าแข่งขันกันที่ความสามรถในการส่งมอบภายในครึ่งชั่วโมงมีมากขึ้น นับได้ว่าเป็นความท้าท้ายสำหรับผู้บริหารระบบซัพพลายเชนที่ต้องคิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ เสมอ
3. Take out ตัดส่วนเกิน ลดขั้นตอนซ้ำซ้อน
การผลิตแบบต่อเนื่องอย่างมีประสิทธิผล จะต้องมีวิธีการตัดขั้นตอนการรอคอยวัตถุดิบข้ามสายงาน ตั้งแต่วัตถุดิบขาเข้าไปในกระบวนการผลิต วัตถุดิบกึ่งสำเร็จรูปรอการแปรรูปในแต่ละขั้นตอนถัดไป จะถูกจัดลำดับให้ทันเวลาพอดีกับความต้องการของแต่ละสายงาน ไม่ให้มีสินค้ารอการผลิตตกค้างอยู่ในสายงานผลิต กระบวนการผลิตจึงต้องเน้นการเชื่อมโยงสายงานใกล้เคียงกันเป็นกระบวนการผลิตเดียวกันโดยอัตโนมัติ เช่น สายงานผลิตถุงบรรจุภัณฑ์ ป้อนเรียงถุงเข้าสู่สายพานอย่างต่อเนื่อง เพื่อการบรรจุสินค้าตามน้ำหนักที่กำหนดไว้ แล้วรีดปิดผนึกถุงทันที ก่อนลำเลียงเข้าสู่เครื่องจัดเรียงซ้อนหีบห่อตั้งกองบนแผ่นไม้พาเลท และขนถ่ายเข้าคลังสินค้ารอการเบิกจ่ายสินค้าต่อไป
ในระบบซัพพลายเชนสมัยใหม่ หน่วยงานคลังสินค้ากลายเป็นงานที่สร้างขั้นตอนซ้ำซ้อน การขนถ่ายสินค้าขึ้นรถและขนลงเข้าคลังสินค้า เป็นการเพิ่มค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บสินค้าและเงินทุนหมุนเวียนสต๊อกสินค้าโดยไม่เกิดคุณค่าทางเศรษฐกิจ อัตราการใช้คลังสินค้าได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง ผู้บริหารซัพพลายเชนจำเป็นต้องวางแผนจัดส่งให้ลูกค้าโดยตรงให้มากที่สุด โดยการจัดรอบส่งสินค้าตามความต้องการที่ตกลงไว้ล่วงหน้า ในปริมาณที่เพียงพอกับกำลังซื้อของผู้บริโภคภายในระยะเวลาที่ต้องรอคอยสินค้างวดถัดไป การขนถ่ายจากรถบรรทุกขนาดใหญ่ที่วิ่งทางไกลมาให้รถกระบะขนาดเล็กกระจายสินค้าภายในกรุงเทพและปริมณฑล เป็นวิธีหนึ่งในการจัดรูปแบบขนส่งผ่านท่าเทียบสินค้าอย่างรวดเร็ว ทดแทนการจัดวางเก็บเข้าคลังสินค้าซึ่งเกิดค่าใช้จ่ายสูง
4. Composite ผสมผสานทีมงานที่หลากหลาย
การสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ เริ่มต้นจากการรับบุคลากรที่มีประสบการณ์หลากหลายมิติ ยอมรับความแตกต่างทางความคิดแต่ไม่แตกแยกเป็นพรรค ในระบบซัพพลายเชนต้องอาศัยหลักวิชาทางวิทยาศาสตร์ในการวางระบบและศิลปศาสตร์ในการเจรจาสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวอย่างเช่น ผู้จัดการสาขาของธนาคารหลายแห่งในปัจจุบัน นอกจากต้องวางแผนงานการบริหารและจัดการระบบการให้บริการลูกค้าสัมพันธ์แล้วยังสามารถทำหน้าที่ตั้งแต่เป็นพนักงานต้อนรับลูกค้าหน้าประตูทางเข้า ตรวจสอบทำรายการเงินฝากหรือถอนเงิน ให้คำปรึกษาด้านการลงทุนในกองทุน รวมทั้งการแนะนำโครงการประกันชีวิตและประกันอุบัติเหตุพร้อมกัน เป็นต้น เป็นวิธีการย่นย่อระยะเวลาบริการลูกค้าได้หลากหลายมิติได้ทันที แทนที่จะต้องส่งต่อไปยังเจ้าหน้าที่รับผิดชอบแต่ละสายงานเป็นทอดๆ
5. Local Specialist ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านภายในองค์กร
ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านอาศัยความรู้ความสามารถและทักษะในการปฏิบัติงานภายในระยะเวลาหนึ่ง เป็นผู้ที่สามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้อย่างฉับพลันและตัดสินใจสั่งการด้วยความมั่นใจ เช่น สายงานการผลิตเกิดติดขัดไม่สามารถเดินเครื่องบรรจุหีบห่อผลิตภัณฑ์ได้ ผู้เชี่ยวชาญด้านโลจิสติกส์สามารถตัดสินใจหยุดกระบวนการจัดส่งจากโรงงาน และพร้อมจ่ายสินค้าจากคลังสินค้าสำรองที่เตรียมรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินไว้ล่วงหน้า ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญด้านลูกค้าสัมพันธ์สามารถเจรจาต่อรองยือเวลาส่งมอบสินค้า ขอให้ลูกค้ายอมรับสินค้าจากสต๊อกสินค้าทดแทนประเภทสินค้าที่ตกลงสั่งไว้ โดยปรับเปลี่ยนวิธีการใช้เพียงเล็กน้อยจนกว่าสายงานผลิตจะเดินเครื่องได้ตามปกติ
6. Universal การใช้งานได้เอนกประสงค์
ผู้บริหารระบบซัพพลายเชนเรียนรู้การใช้เครื่องมืออุปกรณ์และสิ่งอำนวยความสะดวกได้หลากหลายหน้าที่เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพเต็มที่ เช่น รูปแบบคลังสินค้าอาจเปลี่ยนเป็นศูนย์กระจายสินค้า ทำหน้าที่ในการแบ่งบรรจุสินค้าเป็นกองย่อยตามช่องจ่ายสินค้าแต่ละเขต บริการรับแลกเปลี่ยนและคืนสินค้าชำรุด เป็นจุดขนถ่ายสินค้าผ่านท่า บริการเบิกจ่ายสินค้าให้ลูกค้าที่ต้องการมารับด้วยตนเอง บริการด้านเทคนิคและวิธีการใช้งานต่างๆ หลังการขาย
ในส่วนของการออกแบบรถบรรทุกอเนกประสงค์แบบตู้คอนเทนเนอร์ปิดทึบ ช่วยปกป้องสินค้าไม่ให้เสียหายและป้องกันการสูญหายได้ สามารถทำความสะอาดตู้สินค้าหลังจากขนถ่ายสินค้าประเภทหนึ่งและไปรับสินค้าอีกประเภทหนึ่งได้ง่าย การออกแบบคุณลักษณะตู้สินค้าสามารถถอดแยกส่วนออกจากหัวรถได้จะอำนวยความสะดวกด้านการใช้หัวรถลากกับตู้สินค้าได้หลากหลายรูปแบบ
7. Parameter Change ผลกระทบจากตัวแปรเปลี่ยนไป
สถานการณ์ทางการเมืองระหว่างประเทศที่ไม่แน่นอน ทำให้อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราและราคาน้ำมันสูงขึ้น ซึ่งมีผลกระทบต่อการจัดระบบซัพพลายเชน ผู้ให้บริการขนส่งต้องเสาะหาพลังงานทางเลือกประเภทอื่น เช่น ก๊าซธรรมชาติ น้ำมันไบโอดีเซล ปรับเปลี่ยนเครื่องยนต์ให้เหมาะสมกับประเภทของพลังงานทดแทนคำนวณอัตราความเร็วในการขับรถและปริมาณการใช้เชื้อเพลิงแต่ละเที่ยว วางแผนกำหนดเส้นทางเดินรถให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น การบำรุงรักษาและซ่อมแซมชิ้นส่วนที่สึกหรอตามรอบอายุการใช้งาน
ปัจจัยหลากหลายที่เป็นตัวแปรเปลี่ยนทุกยุคสมัย จึงมีความจำเป็นในการวางระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาช่วยการบริหารจัดการโลจิสติกส์ ผู้ประกอบการต้องสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงระบบจัดการสารสนเทศร่วมกับคู่ค้าหลักสำคัญให้เกิดการโอนถ่ายเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้รวดเร็วทันเวลา รวมทั้งการเชื่อมโยงเครือข่ายภายนอกทางเทคโนโลยีด้านอินเตอร์เน็ต ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันในระบบซัพพลายเชนแบบใหม่เพิ่มมากยิ่งขึ้น
อนันต์ พัฒนะธเนศ
Supply Chain Specialist
สายงาน การจัดส่งและส่งออก
บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด ( มหาชน)

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *