ทางเลือกใหม่!!! ล้างไตทางช่องท้อง

ทางเลือกใหม่!!! ล้างไตทางช่องท้อง
• คุณภาพชีวิต
คาดมีผู้ป่วยเพิ่ม 6 เท่า ในอีก6-7 ปีข้างหน้า

จากสถิติในปัจจุบันพบว่า มีผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายทั่วประเทศประมาณ 20,000 ราย และคาดว่าจะมีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นอีกปีละกว่า 4,000 ราย

ส่งผลให้จำนวนผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่จำเป็นต้องได้รับการบำบัดทดแทนไตมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นทุก ๆ ปี โดยในปี 2550 มีผู้ป่วยเข้ารับการรักษากว่า 5,297 ราย และคาดว่าจะมีจำนวนเพิ่มขึ้นอีกกว่า 6 เท่า ในอีก 6-7 ปีข้างหน้า

โรคไตวายเรื้อรังเป็นโรคที่ไม่หายขาด ผู้ป่วยต้องทำการบำบัดทดแทนไต ซึ่งในปัจจุบันทำได้ 3 วิธี คือ การผ่าตัดเปลี่ยนไต หรือการปลูกถ่ายไตทดแทน (Kidney transplantation: KT) เป็นการรักษาที่ดีที่สุดคือ แต่มีข้อจำกัดเนื่องจากมีผู้บริจาคน้อยมาก ปีหนึ่งได้เปลี่ยนเพียง 300 ราย ที่เหลือต้องยืดอายุด้วย การฟอกเลือด และ การล้างไตผ่านทางช่องท้อง

การฟอกเลือด (Hemodialysis : HD) เป็นทางเลือกหนึ่งในการบำบัดทดแทนไต ซึ่งทำโดยบุคลากรทางการแพทย์ โดยผู้ป่วยต้องเดินทางไปพบแพทย์เพื่อฟอกเลือดอาทิตย์ละ 2-3 ครั้ง ในเวลาเดียวกันทุกครั้ง และครั้งละ 4-6 ชั่วโมง ทำให้มีข้อจำกัดสำหรับผู้ป่วยที่อายุยังน้อยที่ยังอยู่ในวัยเรียน และวัยทำงาน อีกทั้งยังทำให้ผู้ป่วยและญาติต้องสูญเสียเวลา และค่าใช้จ่ายในการรักษาเป็นจำนวนมาก

การล้างไตผ่านทางช่องท้อง (Peritoneal Dialysis: PD) วิธีนี้จะช่วยลดข้อจำกัดเรื่องเวลาที่ผู้ป่วยและญาติต้องเดินทางไปพบแพทย์ตลอดเวลา เพราะวิธีนี้ผู้ป่วยสามารถดูแลได้ด้วยตัวเอง สามารถทำการล้างไตได้ทุกที่ทุกเวลา ไม่ต้องพึ่งพาบุคลากรทางการแพทย์ตลอดเวลา ไปพบแพทย์เพียงเดือนละ 1 ครั้ง ทำให้ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตประจำวันและอิสระได้เหมือนคนทั่วไป จึงไม่รู้สึกเหมือนเป็นคนป่วย

นพ.ประจักษวิช เล็บนาค ผู้อำนวยการ สำนักบริหารจัดการโรคเฉพาะ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวในงานเสวนาหัวข้อ Nationwide Growth & Success in PD center ว่า “การล้างไตทางช่องท้องนี้ ผู้ป่วยที่ใช้สิทธิบัตรทองสามารถเบิกค่าใช้จ่ายได้ 100% โดยหลังจากที่ทาง สปสช. ได้บรรจุสิทธิประโยชน์ในการให้บริการการล้างไตผ่านช่องท้องให้อยู่ในโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ตั้งแต่เดือนมกราคม 2551 ที่ผ่านมา พบว่าผู้ป่วยให้การตอบรับวิธีนี้อย่างรวดเร็ว จะเห็นได้จากที่ช่วงแรกเริ่มเปิดให้บริการเดือนมกราคม 2551 ที่ผ่านมา มีผู้ป่วยเข้ารับบริการเพียงแค่ 100 กว่าราย จนถึงปัจจุบันมีจำนวนผู้ป่วยในหลักประกันสุขภาพกว่า 800 ราย และยังมีขึ้นทะเบียนรอรับการรักษาอีกจำนวนมาก”

แม้ว่าปัจจุบันการล้างไตทางช่องท้อง จะได้รับการยอมรับมากขึ้น แต่ยังพบว่าผู้ป่วยส่วนหนึ่งยังขาดความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติตนอย่างถูกต้อง เนื่องจากเป็นวิธีที่ต้องดูแลและทำด้วยตัวผู้ป่วยเอง ดังนั้น ทางสมาคมโรคไตฯ จึงได้จัดการอบรมพยาบาลจากโรงพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชน ในหลักสูตรพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลผู้ป่วยที่ล้างไตทางช่องท้อง เพื่อพัฒนาศักยภาพพยาบาลวิชาชีพให้บริการได้ครอบคลุม และช่วยฝึกสอนให้ผู้ป่วยมีความเข้าใจถึงวิธีการดูแลตนเอง การรักษาความสะอาดของอุปกรณ์ และสามารถนำไปปฏิบัติเองได้ เมื่อต้องดูแลตัวเองที่บ้าน

ศ.นพ.ดุสิต ล้ำเลิศสกุล นายกสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย กล่าวว่า “จากการสำรวจประชากรไทยเกี่ยวกับโรคไตวายเรื้อรัง พบว่า ยังมีประชาชนอีกมากที่ยังไม่มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไต ทำให้ผู้ที่ป่วยด้วยโรคไตวายไม่ได้เข้ารับการรักษาและเสียชีวิตในที่สุด ทางสมาคมโรคไตฯ เห็นถึงความสำคัญของปัญหามาโดยตลอด จึงได้ให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ในการให้ความรู้แก่ประชาชน ควบคู่กับการให้ข่าวสารข้อมูล และพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ ในการดูแลผู้ป่วยเพื่อรองรับการรักษาผู้ป่วยโรคไต โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การล้างไตทางช่องท้อง ซึ่งเริ่มได้รับการยอมรับจากผู้ป่วยมากยิ่งขึ้นในปัจจุบัน นับตั้งแต่สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ได้ขยายสิทธิประโยชน์เพื่อให้ผู้ป่วยโรคไตวายเรื้องรังเข้าถึงการรักษาด้วยการล้างไตผ่านช่องท้อง”

ข้อดีของการล้างไตผ่านช่องท้องก็คือ จะเป็นการรักษาแบบค่อย ๆ เป็น ค่อย ๆ ไป ทำให้ร่างกายสามารถปรับตัวได้ดี เพราะมีการถ่ายเทของเสียออกจากร่างกายตลอดทั้งวัน ทำให้ร่างกายไม่ต้องเผชิญกับสภาวะการเปลี่ยนแปลงฉับพลันเหมือนกับการฟอกเลือดผ่านเครื่องไตเทียม ซึ่งผลการวิจัยในต่างประเทศพบว่า การรักษาด้วยการล้างไตผ่านช่องท้องนั้น ช่วยให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยดีขึ้นเทียบเท่ากับการผ่าตัดเปลี่ยนไต

“ในประเทศจีนปัจจุบันมีผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังที่ใช้การล้างไตผ่านช่องท้องมากกว่า 60,000 ราย หัวใจสำคัญของการประสบผลสำเร็จในการให้การรักษานั้น คือการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ป่วย ควบคู่ไปกับการให้คำปรึกษาและการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสม และปัจจัยที่สำคัญอีกสิ่งหนึ่งคือ บุคคลที่อยู่รอบตัวผู้ป่วย ไม่ว่าจะเป็นแพทย์ พยาบาล และสมาชิกในครอบครัว มีส่วนสำคัญที่จะช่วยให้ข้อมูลและกำลังใจแก่ผู้ป่วย ให้สามารถพึ่งพาตัวเองได้ ไม่เป็นภาระให้กับครอบครัว และสามารถทำประโยชน์ให้แก่สังคมเช่นคนปกติทั่วไป” ศ.นพ.เถา หวัง มหาวิทยาลัยปักกิ่ง กล่าวสรุป

สำหรับผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังที่สนใจใช้การรักษาโดยการล้างไตผ่านช่องท้อง สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนบัตรทอง โทร. 1330 หรือ ชมรมเพื่อนโรคไต 0-2248-3734-7 ต่อ 209.

ที่มา: หนังสือพิมพ์เดลินิวส์

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *