คิดลบ…โจรปล้นความสุข

คิดลบ…โจรปล้นความสุข

ดร.นพ. ยุทธนา ภาระนันท์. E-mail : yparanan@hotmail.com
อะไรทำให้ท่านคิดลบมากกว่ากัน ระหว่าง สถานการณ์ที่เลวร้าย กับมุมมองผิดๆ
คมคิด : ความหวังที่ถูกหน่วงไว้ทำให้ใจเจ็บช้ำ แต่ปัญญานั้นประจักษ์ในใจของคนที่คิดบวก
“ข้าวของขึ้นราคา น้ำมันก็นับวันมีแต่แพงขึ้น” สมศรีขมวดคิ้ว พูดด้วยสีหน้ากังวล “ค่าแรงทำท่าจะขึ้น ก็ยังไม่ขึ้นเสียที ฉันจะส่งลูกเรียนไหวมั้ยนี่?”
“ยังดีที่ค่าแรงขึ้น” วรรณฤดีมองมุมบวก “อีกอย่างบริษัทเราก็เพิ่มค่าคอมมิชชั่นให้กับคนที่ทำถึงเป้าหมายด้วยนะ” สมศรีคิดบวกตาม แล้วเริ่มยิ้มออก
Howard H. Stevenson, Laura L. Nash นำเสนอ 4 วิธีคิดเชิงบวกสู่ความสำเร็จอันนำมาซึ่งความสุขแทนที่ความกังวลและความเครียดไว้ใน Harvard Business Review ได้แก่ 1 คิดพึงพอใจในชีวิต (Satisfaction) 2 คิดพิชิตเป้าหมาย (Achievement) 3 คิดสร้างอิทธิพลเชิงบวก (Significance) 4 คิดสร้างคนรุ่นถัดไปให้สำเร็จ (Legacy)
จิตบำบัดด้านพฤติกรรมการรู้คิด (Cognitive-behavioral therapy) มองว่าวิธีคิดของบุคคลถูกกำหนดด้วยระบบความเชื่อซึ่งถูกปลูกฝังมาตั้งแต่เด็ก ทำให้เกิดการคิดแบบอัตโนมัติ (มักเป็นไปอย่างรวดเร็วไม่รู้ตัว) ซึ่งส่งผลต่ออารมณ์และพฤติกรรมตามมาดังโมเดลฯ (ดัดแปลงจาก Hawton et al, 1989). ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ ผู้แต่งหนังสือชุดผู้ชนะ 10 คิดเสนอว่าหากความเชื่อค่านิยมนั้นไม่เหมาะสมก็จะกลายเป็นอุปสรรคสำคัญของการใช้ความคิด
ท่านมีระบบความเชื่อ ค่านิยมเป็นอย่างไร
กรุณากาเครื่องหมาย ?หน้าข้อความที่เห็นว่าตรงกับตัวท่าน
? ฉันต้องเก่งและโดดเด่นในทุกอย่างที่ฉันทำเพราะฉันไม่เคยแพ้ใคร
? ฉันต้องแก้ปัญหาตามวิธีของฉัน มันเป็นทางเลือกเดียวฟังดูดีและเข้าท่าที่สุด
? ฉันต้องไม่ทำอะไรผิดพลาด เพราะความผิดพลาดนั้นจะติดตัวฉันไปตลอด
ข้อเสนอแนะ : หากท่านกาเครื่องหมาย ?ในข้อหนึ่งข้อใด อาจใช้ “ทักษะพิชิตคิดลบ” ช่วยได้
ทักษะพิชิตคิดลบ (Breaking irrational belief)
(ทักษะเสริมอื่นๆ ดูได้ใน http://www.howareyou.co.th)
ทักษะนี้เป็นการตั้งคำถามท้าทายความคิดความเชื่อเชิงลบที่เกิดขึ้นและหันทิศจิตใจมาในทางบวก อันจะส่งผลดีต่ออารมณ์และพฤติกรรม ดังโมเดลฯ ทักษะนี้ประกอบด้วย 6 คำถามดังอักษรย่อ ERASER ต่อไปนี้
ยกตัวอย่างการเก็บเงินลูกค้าไม่ได้ อาจทำให้คิดลบว่า “เงินสดหมุนเวียนจะไม่พอ เช็คจะเด้ง บริษัทจะเสียเครดิตและจะอยู่ไม่ได้” จะรับมือกับความคิดลบนี้อย่างไร
1. Exaggerated conclusion ถามว่าความคิดความเชื่อนี้เป็นการด่วนสรุปเกินไปหรือไม่ แล้วหันมาคิดบวกว่า ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้มีอะไรบ้าง และจะป้องกันแก้ไขอย่างไร เช่น เงินสดหมุนเวียนอาจลดลง แต่อาจไม่ถึงกับบริษัทปิดกิจการ เพราะยังมีทุนสำรองและแหล่งทุนสนับสนุนอื่นๆเหลืออยู่บ้าง
2. Reasonable ถามว่าความคิดความเชื่อนี้สมเหตุสมผลหรือไม่ แล้วหันมาคิดบวกว่า ความคิดใดที่สมเหตุสมผลกว่ากัน ระหว่างความคิดเดิม กับความคิดใหม่ เช่น ระหว่างบริษัทจะอยู่ไม่ได้ กับ เงินสดหมุนเวียนคงลดลงซึ่งแก้ไขได้ อย่างไหนสมเหตุสมผลกว่ากัน
3. Advantage ถามว่าความคิดความเชื่อนี้มีประโยชน์หรือไม่ แล้วหันมาคิดบวกว่า คิดอย่างไรจึงจะเกิดประโยชน์ เช่น เก็บเงินลูกค้าคนนี้ไม่ได้ก็จริง แต่เราหาวิธีการทวงเก็บเงินแบบอื่นๆ ให้ได้ผลมากขึ้นดีมั้ย
4. Sorrow relief ถามว่าความคิดความเชื่อนี้ช่วยบรรเทาความทุกข์ใจหรือไม่ แล้วหันมาคิดบวกว่า คิดอย่างไรจึงจะลดความทุกข์ใจได้ เช่น ยังดีนะที่สามารถเก็บเงินจากลูกค้าบางคนได้
5. Eliminate conflict ถามว่าความคิดความเชื่อนี้ช่วยลดการขัดแย้งหรือไม่ แล้วหันมาคิดบวกว่า คิดอย่างไรจึงจะลดการขัดแย้งลงได้ เช่น เก็บเงินลูกค้าคนนี้ไม่ได้ เราหาคนและวิธีพูดที่เหมาะสมกับเขาจะดีมั้ย
6. Reach goal ถามว่าความคิดความเชื่อนี้ช่วยให้บรรลุเป้าหมายมากขึ้นหรือไม่ แล้วหันมาคิดบวกว่า คิดอย่างไรจึงจะมุ่งสู่ความสำเร็จมากขึ้น เช่น เก็บเงินไม่ได้ก็จริง แต่ทำอย่างไรจึงจะลดค่าใช้จ่ายอื่นๆลงได้บ้างล่ะเพื่อองค์กรอยู่รอด
“ขณะนี้ปัญหาใดที่ท่านหนักใจ ท่านจะพิชิตความคิดลบที่เกิดขึ้นได้อย่างไร”

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *