ความเฉลียวฉลาดทางอารมณ์

ความเฉลียวฉลาดทางอารมณ์

ระยะแรก นักจิตวิทยามุ่งศึกษาความสามารถทางสมอง ต่อมาในปี 1983 Howard Gardlher เป็นผู้เสนอแนวคิดเรื่อง EQ ในหนังสือชื่อ Frames of Mind โดยให้แนวคิดว่า ความสำเร็จของมนุษย์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถทางสติปัญญาแต่เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถทางอารมณ์ของเขาด้วยเช่นกัน จากผลการศึกษาของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ที่ศึกษาเกี่ยวกับความสำเร็จในการทำงาน โดยศึกษานักศึกษาในช่วงทศวรรษ 1940 จำนวน 95 คน
ติดตามจนถึงวัยกลางคน พบว่านักศึกษาที่ได้คะแนนสอบสูงๆ ไม่ได้ประสบความสำเร็จเมื่อเทียบกับนักศึกษาที่ได้คะแนนต่ำกว่า ทั้งในด้านหน้าที่การงานและความสุขในชีวิตครอบครัว และจากการศึกษาเด็กในรัฐ Massachusetts จำนวน 450 ติดตามจนถึงวัยกลางคนพบว่า IQ มีความสัมพันธ์เพียงเล็กน้อยกับความสำเร็จในงานที่ทำ
จากแนวคิดเรื่องนี้ จึงทำให้การศึกษาเรื่อง EQ เริ่มแพร่หลายมากขึ้น โดยความเชื่อแนวใหม่จะเน้นว่าคนที่ประสบความสำเร็จนั้นจะต้องมีทั้ง IQ และ EQ ประกอบกันจึงมีการศึกษาเรื่อง EQ กันมากขึ้น ความหมาย
Bar-on (1920) ได้ให้ความหมายของความฉลาดทางอารมณ์ว่า เป็นองค์ประกอบด้านความสามารถในด้านส่วนตัว อารมณ์และสังคมของบุคคลที่จะปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมได้อย่างประสบความสำเร็จ
Cooper & Swaf (1997) ได้ให้ความหมาย ไว้ว่า ความฉลาดทาง
อารมณ์เป็นความสามารถของบุคคลในการรับรู้ เข้าใจและรู้จักใช้พลังทาง
ด้านอารมณ์ของตน เป็นรากฐานในการสร้าง
สัมพันธภาพและโน้มน้าวจิตใจผู้อื่น
Peter Slovey & John Mayer (1990) ได้ให้ความหมายของความ
ฉลาดทางอารมณ์ไว้ว่า เป็นความสามารถของบุคคลที่จะตระหนักรู้
ในความคิด ความรู้สึกและภาวะอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับตนและผู้อื่นได้
และสามารถควบคุมอารมณ์ของตน ทำให้สามารถชี้นำความคิดและการกระ
ทำของตนได้อย่างสมเหตุสมผล
สอดคล้องกับการทำงานและการดำเนินชีวิต โดยมีสัมพันธภาพที่ดีกับบุคคลอื่น
Goleman (1998) ได้ให้ความหมายของ EQ ไว้ว่า หมายถึง ความสามารถ
ของบุคคลที่จะตระหนักรู้ความคิด ความรู้สึก และอารมณ์ของตนเอง
และผู้อื่น สามารถควบคุมอารมณ์และ
แรงกระตุ้นภายในตลอดจนสามารถรอคอย
การตอบสนองความต้องการของตนเองได้อย่างเหมาะสม
ถูกกาละเทศะสามารถให้กำลังใจตนเองในการที่จะเผชิญข้อขัดแย้งต่างๆ
ได้อย่างไม่คับข้องใจ รู้จักขจัดความเครียดที่จะขัดขวางความคิดริเริ่ม
สร้างสรรค์อันมีค่าของเราได้ สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นทั้งในฐานะ
ผู้นำหรือผู้ตามได้อย่างมีความสุข
จนประสบความสำเร็จในการเรียน (Study Success)
ประสบความสำเร็จในอาชีพ(Career Success)
ตลอดจนประสบความสำเร็จในชีวิต(Life Success)องค์ประกอบของ EQ
มีผู้ให้แนวคิดเกี่ยวกับองค์ประกอบของ EQ ไว้หลายคนด้วยกัน
จากบทความในวารสารที่เป็นภาษาไทยหลายเล่ม
รวมความไว้ว่า คนที่มี EQ สูงมักจะเป็นคนที่
1. มีความเข้าใจตนเองได้ดี รู้เท่าทัน รู้จักจุดเด่นจุดด้อยของตนเอง
ควบคุมอารมณ์ได้ มีเป้าหมายของชีวิตทั้งระยะสั้นและระยะยาว
2. มีความเข้าใจผู้อื่น สามารถเอาใจเขามาใส่ใจเรา และสามารถแสดงอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม
3. มีความสามารถในการแก้ไขข้อขัดแย้งได้ดี ขจัดความเครียดที่จะ
เป็นอุปสรรคต่อความคิดสร้างสรรค์ได้
กรอบแนวคิดเกี่ยวกับความเฉลียวฉลาดทางอารมณ์ของ Golemem.1998
หมวด/องค์ประกอบ ความหมาย/องค์ประกอบย่อย
ก.สมรรถนะทางสังคม ได้แก่
การสร้างและรักษาความสัมพันธ์
1. การเอาใจเขามาใส่ใจเรา(Empathy)

การตระหนักถึงความรู้สึกความต้องการของข้อห่วงใยของผู้อื่น ได้แก่
1.1 การเข้าใจผู้อื่น รู้ถึงความรู้สึก มุมมอง สนใจในข้อวิตกกังวลของเขา
1.2 การมีจิตใจมุ่งบริการ คาดคะเน รับรู้และตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ดี
1.3 การพัฒนาผู้อื่น ทราบความต้องการ เพื่อส่งเสริมความรู้ ความสามารถได้ถูกต้อง
1.4 การสร้างโอกาสในความหลากหลาย เล็งเห็นความเป็นไปได้จากความแตกต่างโดยไม่แบ่งแยก
1.5 ความตระหนักรู้ถึงทัศนะความคิดเห็นของกลุ่ม ความสามารถอ่านสถานการณ์
ปัจจุบันและความมีสัมพันธ์ของกลุ่มได้
2. ทักษะทางสังคม
(Human Relations) ความคล่องแคล่วในการก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
ที่พึงประสงค์จากความร่วมมือของผู้อื่น
2.1 การโน้มน้าว แสดงกลวิธีโน้มน้าวต่างๆ อย่างได้ผล
2.2 การสื่อสาร ส่งสารที่ชัดเจนและน่าเชื่อถือ
2.3 ความเป็นผู้นำ โน้มน้าวและผลักดันกลุ่มได้ดี
2.4 การกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ริเริ่มและบริหารความเปลี่ยนแปลงได้ดี
2.5 การบริหารความขัดแย้ง เจรจาและแก้ไข หาทางยุติความไม่เข้าใจกัน
2.6 การสร้างสายสัมพันธ์ เสริมสร้างความร่วมมือร่วมใจกันเพื่อการปฏิบัติ
2.7 การร่วมมือกัน ทำงานกับผู้อื่นเพื่อมุ่งสู่เป้าหมาย

หมวด/องค์ประกอบ ความหมาย/องค์ประกอบย่อย
ข. สมรรถนะส่วนบุคคล
บริหารจัดการตนเองได้อย่างไร
3. การตระหนักรู้ตนเอง (Self – Awareness)
การตระหนักรู้ความรู้สึกความโน้มเอียงของตนเอง หยั่งรู้ความ
เป็นไปได้ของตนเองและความพร้อมต่างๆ
3.1 รู้เท่าทันในอารมณ์ตน สาเหตุที่ทำให้เกิดความรู้สึกนั้นๆ และผลที่จะตามมา
3.2 ประเมินตนเองได้ตามจริง รู้จุดเด่นด้อยของตน
3.3 มั่นใจในตนเอง มั่นใจในความสามารถ คุณค่าของตน
ความสามารถในการจัดการกับความรู้สึกภายในตนได้
4. การควบคุมตนเอง
(Self – Regulation) 4.1 การควบคุมตน สามารถจัดการกับภาวะอารมณ์หรือความฉุนเฉียวได้
4.2 ความเป็นที่ไว้วางใจได้ รักษาความเป็นผู้ที่ซื่อสัตย์และคุณงามความดีได้
4.3 ความเป็นผู้ใช้สติปัญญาแสดงความรับผิดชอบ
4.4 ความสามารถที่จะปรับตัวได้ยืดหยุ่นในการจัดการกับความเปลี่ยนแปลงได้
4.5 การสร้างสิ่งใหม่ เป็นสุขและเปิดใจกว้างกับความคิดแนวทางหรือข้อมูลใหม่ๆ
5. การสร้างแรงจูงใจ (Motivation)
แนวโน้มของอารมณ์ที่เกื้อหนุนการมุ่งสู่เป้าหมาย
5.1 แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ พยายามที่จะปรับปรุงหรือให้ได้มาตรฐานที่ดีเลิศ
5.2 ความจงรักภักดี ยึดมั่นกับเป้าหมายของกลุ่ม เป้าหมายขององค์กร
5.3 ความคิดริเริ่ม พร้อมที่จะปฏิบัติตามโอกาสอำนวย
5.4 การมองโลกในแง่ดี แม้มีอุปสรรค ปัญหาแต่ก็ไม่ย่นระย่อมุ่งสู่เป้าหมาย

อ้างอิงจาก กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *