การบริหารห่วงโซ่อุปทานภายใต้ภัยก่อการร้าย

การบริหารห่วงโซ่อุปทานภายใต้ภัยก่อการร้าย
Source: โกศล ดีศีลธรรม

หลังจากเหตุการณ์ 11 กันยายน 2001 ทำให้สายการผลิตโรงงานรถยนต์รายใหญ่อย่างฟอร์ดและโตโยต้าต้องหยุดชะงักลง หลังจากเหตุการณ์ 11 กันยายน 2001 หรือเหตุการณ์ 911 ทำให้สายการผลิตโรงงานรถยนต์รายใหญ่อย่างฟอร์ดและโตโยต้าต้องหยุดชะงักลง เนื่องจากวัตถุดิบส่วนใหญ่ต้องนำเข้าจากแคนาดาและเม็กซิโก รถบรรทุกต้องถูกตรวจสอบอย่างละเอียดที่เขตแดนจึงทำให้เสียเวลามากและส่งผลให้สายการผลิตหยุดชะงัก เนื่องจากองค์กรทั้ง 2 นี้ดำเนินการภายใต้ระบบการผลิตแบบทันเวลาพอดี (JIT)

หลังจากเหตุการณ์ดังกล่าวทางรัฐบาลสหรัฐอเมริกาได้มีมาตรการป้องกันประเทศและส่งผลต่อภาระระบบขนส่ง ช่วงกว่าทศวรรษที่ผ่านมาความสัมพันธ์ระหว่างผู้จัดหาวัตถุดิบในหลายองค์กรได้ลดจำนวนลงและเปลี่ยนวิธีการจัดหาจัดซื้อแบบใหม่โดยใช้วิธีคัดเลือกผู้จัดหาวัตถุดิบหลักเพียงไม่กี่รายเท่านั้น ช่วงทศวรรษ 1990 การจัดหาวัตถุดิบได้มีการพลิกโฉมใหม่โดยนำระบบอินเทอร์เน็ตสนับสนุนเรียกว่า E-Procurement ทำให้การดำเนินธุรกรรมสะดวกขึ้นและสามารถลดต้นทุนการจัดหาจัดซื้อ

ดังนั้นเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงทางรัฐบาลจึงจำกัดผู้ที่จะเข้าประมูลงาน โดยคัดเลือกผู้มีสิทธิประมูลงานผ่านการตรวจสอบอย่างละเอียดล่วงหน้า แต่หลังจากเกิดเหตุการณ์ 911 ทางสหรัฐอเมริกาและยุโรปหันกลับมาทบทวนการใช้แหล่งวัตถุดิบจากต่างประเทศ เนื่องจากแหล่งวัตถุดิบต่างประเทศมีต้นทุนต่ำกว่า แต่ใช้เวลาเตรียมการนานและอาจมีปัญหาความล่าช้าเมื่อสินค้ามาถึงเขตแดนเพราะต้องผ่านขั้นตอนตรวจสอบเรื่องความปลอดภัยและมีค่าใช้จ่ายสูง แต่แหล่งจัดหาที่อยู่ใกล้กว่าจะได้รับการตอบสนองได้รวดเร็ว ดังนั้นแนวทางแก้ปัญหาดังกล่าวจึงควรมีแหล่งจัดหาวัตถุดิบ 2 แห่งตามสัดส่วนและประกันการส่งมอบเพื่อตอบสนองความต้องการได้ทันเวลา

โดยเฉพาะประเด็นการควบคุมสินค้าคงคลังแบบทันเวลาพอดีเริ่มมีการพูดถึงมากหลังเกิดเหตุการณ์ 911 แนวทางแก้ปัญหาที่เป็นไปได้ คือ การสร้างระบบสินค้าคลังเชิงกลยุทธ์ที่ต้องดำเนินการเติมเต็มในสถานการณ์ปกติและสินค้าคงคลังเชิงกลยุทธ์แบบฉุกเฉินอย่างโรงพยาบาลที่เก็บยาสำคัญบางตัวไว้เพื่อใช้ในสถานการณ์ฉุกเฉิน ดังนั้นการบริหารห่วงโซ่อุปทานภายใต้ความไม่แน่นอนจึงเป็นโจทย์ปัญหาต่อผู้บริหารงานโลจิสติกส์ที่มีห่วงโซ่อุปทานซับซ้อนและความไม่แน่นอนในอุปสงค์ ปัญหาพื้นฐานสามารถแก้ไขด้วยแนวทางต่าง ๆ เช่น สร้างระบบการมองเห็นในการขนส่ง (Visibility) สร้างความร่วมมือระหว่างหุ้นส่วนการค้าและการพยากรณ์โดยเฉลี่ยความเสี่ยง

ระบบการมองเห็นในการขนส่งได้มุ่งให้ผู้ขนส่งสามารถตรวจสอบสินค้าว่าอยู่ที่ไหนและทราบว่าสต๊อกคงเหลือในคลังสินค้าเท่าไรและของใหม่จะเข้ามาอีกเมื่อไร ดังนั้นความพร้อมทางข้อมูลจะทำให้ต้นทุนดำเนินงานลดลง ปัจจุบันได้มีการนำเทคโนโลยีสนับสนุนให้ผู้ขนส่งสามารถค้นหาตำแหน่งการขนส่งได้อย่างแม่นยำ อย่างกรณีที่เกิดความล่าช้าในการขนส่งหรือหลงทางก็สามารถแก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว แต่จากเหตุการณ์ 911 ในสหรัฐอเมริกาได้ส่งผลให้ผู้ประกอบการเล็งเห็นผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจซึ่งแน่นอนว่าย่อมส่งผลกระทบต่อธุรกิจโลจิสติกส์ด้วย

ดังนั้นผู้ประกอบการจึงให้ความสนใจเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกันทางออนไลน์มากขึ้นเพื่อประโยชน์ในการติดต่อสื่อสาร นั่นคือ การสร้างความร่วมมือระหว่างหุ้นส่วนการค้า โดยเฉพาะการพยากรณ์เพื่อเติมเต็มสินค้าคงคลังและบริหารจัดการผู้ส่งมอบอย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการใช้เทคโนโลยีและเทคนิคสนับสนุนการดำเนินงาน อย่างแนวคิดลีนและระบบการผลิตแบบทันเวลาพอดี โดยบริษัทโตโยต้าได้อนุญาตให้นักวิจัยและบุคคลภายนอกศึกษาระบบการผลิตของตนเพื่อสร้างผลประโยชน์ให้กับส่วนรวมและต่อตนเองทางอ้อมด้วย สำหรับการเฉลี่ยความเสี่ยงเป็นการรวบรวมยอดประมาณการสั่งซื้อล่วงหน้าเพื่อช่วยให้การพยากรณ์มีความแม่นยำมากขึ้นและสามารถใช้ประโยชน์หลากหลาย ดังเช่น กลยุทธ์การเลื่อนเวลา (Postponement) เพื่อหน่วงเวลาการตัดสินใจที่ช่วยลดต้นทุนการจัดเก็บและเวลาเตรียมการ การผลิตตามคำสั่งซื้อ (Build to Order) ที่ดำเนินการผลิตก็ต่อเมื่อลูกค้าออกคำสั่งซื้อ

ส่วนการบริหารสินค้าคงคลังแบบรวมศูนย์เป็นอีกรูปแบบหนึ่งในการเฉลี่ยความเสี่ยงโดยการรวมสินค้าคงคลังมาไว้ด้วยกันตามตำแหน่งเชิงภูมิศาสตร์ ประสิทธิผลการดำเนินการดังกล่าวเกิดจากการรวมกลุ่มกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐและเอกชนเพื่อลดผลกระทบต่อภัยคุกคาม โดยเฉพาะความร่วมมือในการแบ่งปันความรู้และข้อมูลระหว่างกัน นั่นคือ ทางรัฐบาลควรมีการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับภัยคุมคามและวิธีป้องกันให้กับภาคเอกชน ซึ่งเอกชนก็ควรให้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการป้องกันประเทศกับรัฐบาลเช่นกัน แต่ประเด็นการตรวจสอบในสหรัฐอเมริกายังไร้ประสิทธิภาพเนื่องจากมีการตรวจสอบผู้โดยสารทุกคนเหมือนกันหมด ซึ่งต่างจากในยุโรปและอิสราเอลที่ใช้ระบบข้อมูลแสดงลักษณะเพื่อคัดกรองก่อนระดับหนึ่ง (Profiling) ซึ่งจะทำการตรวจสอบผู้โดยสารบางคนอย่างละเอียดในขณะที่บางคนสามารถผ่านด่านได้เลย

สำหรับการขนส่งสินค้าที่ใช้ระบบข้อมูลแสดงลักษณะ คือ การใช้บริษัทขนส่งและผู้ขนส่งที่มีใบรับรอง ทางบริษัทขนส่งจำเป็นต้องผ่านการรับรองหรือผ่านการฝึกฝนเรื่องความปลอดภัย โดยเฉพาะการขนส่งวัตถุดิบอันตรายกว่า 800,000 ชนิด ในสหรัฐอเมริกาซึ่งเป็นประเทศเดียวที่ขนส่งโดยใช้รถบรรทุก ดังนั้นการขนส่งวัตถุดิบอันตรายจึงต้องให้ความเอาใจใส่เป็นพิเศษ โดยเฉพาะการวางแผนฉุกเฉินและการใช้ระบบป้ายหรือแผ่นประกาศเพื่อระบุรูปแบบวัตถุดิบอันตรายและทางชุมชนต้องจัดตั้งคณะกรรมการวางแผนเพื่อให้การช่วยเหลือฉุกเฉินโดยตรง

ส่วนองค์กรขนาดใหญ่ที่มีความทันสมัยควรเตรียมพร้อมในการเข้าร่วมปกป้องประเทศและสิ่งที่องค์กรขนาดใหญ่ทำได้ คือ การจัดการขนส่งที่สนับสนุนกิจกรรมโลจิสติกส์ โดยผู้เชี่ยวชาญด้านขนส่งจะต้องจัดระบบให้ครอบคลุมทั่วประเทศเพื่อเตรียมความพร้อมในการช่วยเหลือหน่วยงานด้านบรรเทาเหตุฉุกเฉิน รวมถึงการฟื้นฟูชุมชนที่ได้รับความเสียหาย ซึ่งการเตรียมความพร้อมประกอบด้วยการสร้างฐานข้อมูลชุมชน เครื่องมืออุปกรณ์สำหรับเคลื่อนย้ายและขนถ่าย คลังสินค้า คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์สื่อสารที่จำเป็นต่อการบริหารจัดการเพื่อเผชิญกับความท้าทายในสภาพการดำเนินการอันหลากหลาย

โดยเฉพาะเมื่อกระบวนการมีความเบี่ยงเบนจากมาตรฐาน พนักงานจะมีวิธีการจัดการกับข้อยกเว้นนั้น แต่ความปลอดภัยที่มีหลากหลายรูปแบบได้ส่งผลให้องค์กรมีความแม่นยำในการทำนายลดลง เช่น การเปลี่ยนแปลงงานประจำวันหรือการเปลี่ยนแปลงพาสเวิร์ดบ่อยครั้ง นอกจากนี้ยังควรพิจารณาถึงประเด็นเกี่ยวข้อง นั่นคือ ผู้ประมูลที่เสนอราคาต่ำสุดกับผู้จัดหาวัตถุดิบที่คุ้นเคย สำหรับการยกระดับความปลอดภัยทางองค์กรควรเลือกจัดการกับผู้จัดหาวัตถุดิบเพียงไม่กี่รายบนความสัมพันธ์ระยะยาว ซึ่งสามารถใช้กับการคัดเลือกผู้จัดหาวัตถุดิบภายในและผู้จัดหาวัตถุดิบนอกประเทศ

การรวมศูนย์เพื่อรวมความเสี่ยง โดยเฉพาะการบริหารสินค้าคงคลังแบบรวมศูนย์แต่ประเด็นด้านความปลอดภัยควรเรียกร้องให้มีการกระจายทรัพยากรและบุคลากรเพื่อลดผลกระทบจากภัยลัทธิก่อการร้าย

การบริหารความเสี่ยงเพื่อส่งมอบคุณค่า ได้ส่งผลให้ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับมาตรการความปลอดภัยมีบทบาทมากขึ้น แต่ความสำเร็จจากกิจกรรมดังกล่าวไม่อาจวัดผลได้จากคุณค่าหรือมูลค่าที่ส่งมอบให้กับลูกค้า พนักงาน และผู้ถือหุ้น

ความร่วมมือระหว่างกลุ่มธุรกิจ ทำให้ระบบห่วงโซ่อุปทานมีประสิทธิภาพมากขึ้นแต่ความลับในความร่วมมืออาจถูกเปิดเผยให้กับบุคคลอื่นได้รับทราบมากขึ้น ดังนั้นการแบ่งปันข้อมูลเกี่ยวกับมาตรการความปลอดภัยระหว่างองค์กรจำเป็นต้องกระทำโดยมิให้กระทบต่อธุรกิจ

เมื่อรัฐบาลได้สร้าง Office of Homeland Security ทำให้องค์กรเห็นความจำเป็นที่ต้องการหัวหน้าเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (Chief Security Officer) หรือ CSO ที่เป็นเรื่องเร่งด่วน โดย CSO ต้องเข้าใจถึงวัฒนธรรมองค์กร ดังนั้น CSO จึงควรทำงานร่วมกับองค์กรซึ่งแผนความปลอดภัยควรได้รับการประสานงานและทดสอบเพื่อให้แน่ใจว่าองค์กรสามารถดำเนินการต่อไปได้ หลังจากการถูกคุกคามหรือถูกโจมตีจากผู้ก่อการร้าย โดยมีปัจจัยสนับสนุน อย่างเช่น การกระจายงานให้กับกำลังคน ซึ่งเป็นกลยุทธ์หนึ่งที่เหมาะสมในการยับยั้งความเสียหายจากการถูกโจมตีโดยผู้ก่อการร้าย ดังนั้นภารกิจหลักของ CSO อาจไม่บรรลุผลสำเร็จหากวัฒนธรรมองค์กรไม่มีความตระหนักถึงประเด็นความปลอดภัย

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *